Jak zwiększać odporność na zmiany klimatu? ZAPROSZENIE DO WSPÓŁPRACY z Krajowym Centrum Adaptacji

Administracja, samorządy, nauka i biznes łączą siły dla klimatu

W związku z wyzwaniem naszych czasów, jakim jest przystosowanie do zmieniających się warunków klimatycznych Komisja Europejska wspiera, w ramach Misji Adaptacja do Zmiany Klimatu, tworzenie Krajowych Centrów Adaptacji do Zmian Klimatu (KCA). KCA to platforma współpracy administracji, samorządów, nauki, organizacji pozarządowych i biznesu. KCA mają na celu wzmocnienie współpracy, ułatwienie wymiany wiedzy oraz wsparcie skutecznego wdrażania polityk i działań adaptacyjnych. Inicjatorem a zarazem koordynatorem KCA w Polsce jest Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy (Zakład Adaptacji do Zmian Klimatu).

Pierwsze spotkanie Krajowego Centrum Adaptacji

23 września 2026 r. w siedzibie IOŚ-PIB w Warszawie odbyło się pierwsze stacjonarne spotkanie Krajowego Centrum Adaptacji utworzonego w ramach Adaptation Hub. Spotkanie zgromadziło szerokie grono przedstawicieli administracji rządowej i samorządowej, środowiska naukowego, organizacji eksperckich oraz instytucji wspierających rozwój miast i regionów. W ramach prezentacji projektu Adaptation Hubs i Krajowego Centrum Adaptacji oraz możliwości współpracy, wygłoszonej przez przedstawicieli IOŚ-PIB (dr inż. Anna Dubel, Zofia Romańska, Anna Malinowska), wielokrotnie zostały wspominane pomysły i wyzwania zgłaszane m.in. przez zespół ds. klimatu funkcjonujący w CUPT, w szczególności przez Panią Ewę Paderewską – Naczelnik Wydziału ds. Ochrony Środowiska oraz Panią Julitę Kowalską – Koordynatora Zespołu ds. Ewaluacji. Ponadto omówiono planowaną wymianę doświadczeń w formule twinningu, list intencyjny w sprawie współpracy w ramach KCA, a także potrzeby i zasoby interesariuszy na poszczególnych etapach planowania i wdrażania działań adaptacyjnych.

Wspólne wyzwania i potrzeby w zakresie adaptacji

Jeden z kluczowych punktów programu stanowiła sesja warsztatowa, podczas której odbyło się mapowanie łańcuchów współpracy. Praca zespołowa w gronie ekspertów, w tym ekspertów z CUPT – Pani Ewy Paderewskiej oraz Pani Martyny Sokólskiej – służyła adresowaniu z jednej strony potrzeb i pilnych wyzwań, a z drugiej także identyfikacji zasobów służących ich realizacji. Uczestnicy zgłosili potrzebę opracowania katalogu sprawdzonych i aktualnych źródeł danych. Podkreślono znaczenie systematycznego monitoringu działań adaptacyjnych. Zgłoszono postulat przygotowanie praktycznych poradników, które krok po kroku prowadziłyby przez realizację działań adaptacyjnych, zarówno inwestycyjnych, jak i pośrednich, np. formułowania wymagań wobec deweloperów.

Dobre praktyki i rozwiązania wspierające odporność klimatyczną

W części prezentacyjnej spotkania dr Ksymenia Rosiek z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie przedstawiła szereg badań oraz rozwiązań wspierających odporność miast i regionów, wyjaśniając, jak przejść od diagnozy ryzyka do decyzji inwestycyjnych. Jako przykład podała pięcioetapowy model pracy, obejmujący: badanie mechanizmów i skutków, wycenę kosztów i korzyści, tłumaczenie wyników na język decyzji, współtworzenie strategii i rozwiązań oraz ocenę efektów i trwałości. Pani Joanna Heyda, Naczelnik Wydziału Polityki Klimatycznej w Urzędzie Miasta Stołecznego Warszawy, podkreśliła istotę międzysektorowej współpracy w planowaniu i wdrażaniu adaptacji w mieście. Jako przykład takiego procesu omówiła Warszawski Standard Zielonego Budynku, czyli zbiór wymagań dla nowych budynków miejskich, zastosowany m.in. w projekcie Jazdów. Agendę spotkania uzupełniła Joanna Mędrzecka – Stefańska, Dyrektorka ds. Projektów Systemowych, Fundacja Think Thank Miasto podkreślając wieloetapową rolę ekspertów w konsultacjach społecznych dotyczących adaptacji miast do zmian klimatu i przedstawiając dobre praktyki współpracy ekspertów z jednostkami samorządu terytorialnego w obszarze partycypacji społecznej. Istotny wkład w budowanie / tworzenie sieci współpracy w ramach KCA można przypisać dyskusji plenarnej, podczas której uczestnicy podzielili się doświadczeniami przydatnymi dla KCA. Przedstawiono m.in. kurs dla samorządów dotyczący oceny ryzyka w ramach wymogów ESG. Kolejnym ważnym aspektem były mapy ryzyka klimatycznego opracowane z udziałem ekspertów zewnętrznych w projekcie CLIMAAX.

Kolejne spotkanie już 2 grudnia 2026 r.

Następne spotkanie stacjonarne odbędzie się 2 grudnia 2026 r. Już teraz serdecznie zapraszamy do aktywnego udziału w tej, jak i kolejnych inicjatywach Krajowego Centrum Adaptacji. Liczymy na dalszą, owocną współpracę. Szczegóły będą dostępne wkrótce.

Jak przygotować miasta na zmiany klimatu? Za nami drugie spotkanie Krajowego Centrum Adaptacji – Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy.

Dołącz do tworzenia Krajowego Centrum Adaptacji

Zachęcamy do wspólnego budowania sieci zarówno podmioty reprezentujące sektor publiczny, jak i prywatny, a także organizacje non-profit. Zapraszamy do partycypacji w rozwoju Krajowego Centrum Adaptacji w następujących obszarach:

• opracowania modelu funkcjonowania Krajowego Centrum Adaptacji,
• aktywnego zaangażowania interesariuszy, w tym sektora finansowego, biznesu i przemysłu, organizacji pozarządowych oraz środowiska akademickiego, na rzecz budowania odporności i skutecznej adaptacji na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym,
  wspierania wymiany wiedzy, budowania potencjału oraz upowszechniania praktyk adaptacyjnych,
• udziału w spotkaniach, warsztatach i konsultacjach związanych z KCA.

Chcesz zaangażować się w tworzenie Krajowego Centrum Adaptacji?

Podmioty zainteresowane włączeniem się w proces tworzenia Krajowego Centrum Adaptacji do Zmian Klimatu zapraszamy do kontaktu pod adresem: adaptacja@ios.edu.pl

Zwracamy się również z uprzejmą prośbą o przekazanie informacji o projekcie Adaptation Hubs i Krajowym Centrum Adaptacji instytucjom, które mogłyby być zainteresowane udziałem w sieci współpracy.

Autor artykułu: Martyna Sokólska, Starszy Specjalista w Wydziale ds. Ochrony Środowiska w CUPT