Nowa perspektywa finansowa i zasada konkurencyjności

Zasada konkurencyjności, jako procedura ponoszenia wydatków w projektach, powinna być przeprowadzana w Bazie konkurencyjności.

Na podstawie umowy o dofinansowanie, beneficjent niebędący podmiotowo obowiązany do stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych, przyjmuje wymóg (na warunkach określonych w Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków 2021-2027) ponoszenia wydatków w procedurze Zasady konkurencyjności. Jest to procedura zakupowa realizująca uczciwą konkurencję, która jest zgodna z przepisami prawa unijnego oraz prawa krajowego w dziedzinie wydatkowania środków publicznych (w tym środków europejskich). Natomiast Baza konkurencyjności (obecna wersja: BK21) jest narzędziem teleinformatycznym, służącym do jak najpełniejszego realizowania Zasady konkurencyjności.

Baza konkurencyjności jest także cyfrowym konkurencyjnym rynkiem, na którym waży się popyt i podaż towarów i usług, a tym samym ustalają się aktualne konkurencyjne ceny rynkowe. Każde wyjście zamawiającego z obecności na BK21 wpływa potencjalnie na osłabienie konkurencji. Rezygnacja z obecności na rynku jest przeciwstawna celowi nadrzędnemu Zasady konkurencyjności.
Jednocześnie Baza konkurencyjności spełnia inne wymogi związane z realizacją oraz monitoringiem realizacji projektów, agregacją danych czy archiwizacją. Jest ona także przystosowana do przeprowadzania audytów i kontroli procedur zakupowych obowiązujących beneficjentów polityki spójności.

Zasada konkurencyjności jako procedura przeprowadzana w Bazie konkurencyjności funkcjonuje już kolejną perspektywę finansową. Baza, jako narzędzie teleinformatyczne, jest udoskonalana wraz z doświadczeniami płynącymi z poprzednich perspektyw finansowych.

Istniejąca od kilku perspektyw finansowych procedura zakupowa przeprowadzana w dedykowanej bazie, została uznana i zaakceptowana przez służby kontrolno-audytowe na poziomie unijnym (Komisja Europejska – KE) oraz krajowym (Instytucja Audytowa – IA), co ma wyraz w audytach projektów przeprowadzanych przez te instytucje. Ustalenia audytowe KE i IA są podstawą do ustalania prawidłowości ponoszonych wydatków. Ukształtowana praktyka w zakresach funkcjonalności Bazy konkurencyjności jest zgodna z wnioskami płynącymi z tych ustaleń, dzięki czemu beneficjenci w pełni stosujący się do jej wymogów mogą być pewni prawidłowości ponoszonych wydatków. Wyłączenia od przeprowadzania Zasady konkurencyjności na BK21 określają Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków 2021-2027. Należy je stosować ściśle oraz jedynie w indywidualnych postępowaniach. Wszelkie nieuzasadnione odstępstwa od procedowania określonego w Wytycznych, zwłaszcza te o charakterze systemowym, mogą rodzić poważne ryzyko audytowe nie tylko dla konkretnych projektów, ale dla wszystkich programów – w konsekwencji grożąc potencjalną korektą systemową nałożoną na wszystkie programy krajowe i regionalne.

Z powyżej wskazanych powodów Zasadę konkurencyjności należy realizować na platformie zakupowej Baza konkurencyjności. Samo ogłoszenie (zapytanie ofertowe) może być dodatkowo publikowane w innych miejscach, niemniej z odpowiednim odesłaniem do BK21.