Podsumowanie pierwszej konferencji w ramach polskiej prezydencji w Unii Europejskiej

30-31 stycznia 2025 roku w Centrum Kongresowym ICE w Krakowie odbyła się międzynarodowa konferencja pt. „Rozwój po europejsku. Jaka polityka rozwoju dla bezpiecznej, odpornej i globalnie konkurencyjnej Unii Europejskiej?”. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej we współpracy z Ministerstwem Klimatu i Środowiska w ramach Polskiej Prezydencji w Unii Europejskiej.

Konferencja zgromadziła czołowych ekspertów, przedstawicieli polskiego rządu, samorządów, Komisji Europejskiej oraz środowisk naukowych i biznesowych z całej Europy. Dyskusje skupiły się na kluczowych wyzwaniach i priorytetach polityki rozwoju Unii Europejskiej w nadchodzących latach.

Główne tematy konferencji:

• Dotychczasowe efekty polityki spójności oraz przyszłe wyzwania – Omówiono osiągnięcia polityki spójności w obszarach takich jak mobilność, neutralność klimatyczna oraz transformacja społeczna, gospodarcza i cyfrowa. Szczególną uwagę poświęcono analizie efektywności funduszy unijnych w zmniejszaniu dysproporcji rozwojowych.
• Polityka spójności jako narzędzie wzmacniania bezpieczeństwa Europy – Podkreślono, że spójność terytorialna przyczynia się do stabilności gospodarczej i politycznej regionu, a dobrze zaprojektowane inwestycje infrastrukturalne mogą przeciwdziałać skutkom kryzysów geopolitycznych.
• Podejście terytorialne w polityce rozwoju – Wskazano na znaczenie dostosowania polityki rozwoju do specyfiki poszczególnych regionów. Zaprezentowano przykłady efektywnego zarządzania projektami w Europie Środkowo-Wschodniej.
• System wdrażania polityki spójności – Paneliści poruszyli temat uproszczenia procedur i zwiększenia skuteczności realizacji projektów finansowanych z funduszy unijnych. Zwrócono uwagę na konieczność elastycznego podejścia do alokacji środków.
• Niematerialne korzyści z realizacji polityki spójności – Dyskusja skupiła się na roli funduszy unijnych w promowaniu integracji społecznej, rozwoju demokracji i wzmocnieniu wartości europejskich.

Podczas jednej z kluczowych debat dotyczących mobilności i dostępności terytorialnej, rolę moderatora pełnił Paweł Engel z Centrum Unijnych Projektów Transportowych (CUPT). W panelu tym omówiono wyzwania związane z transportem publicznym, cyfryzacją w transporcie oraz zintegrowanym planowaniem infrastrukturalnym.

Podsumowanie panelu: „Transport jako kluczowy element jednolitego rynku UE i polityki spójności”

Panel moderowany przez Pawła Engela skupił się na roli polityki spójności w kształtowaniu mobilności w Unii Europejskiej, zwłaszcza w kontekście transformacji klimatycznej, cyfryzacji oraz bezpieczeństwa. W tej części wystąpili eksperci z różnych krajów:

• Oksana Zikuna z Komisji Europejskiej podkreśliła, że inwestycje w czysty transport publiczny oraz dekarbonizację są kluczowe dla funkcjonowania jednolitego rynku.
• Sofie Defour odniosła się do raportu Enrico Letty, wskazując na potrzebę redukcji barier w transporcie oraz konieczność współpracy między państwami UE w celu konkurencyjności gospodarki europejskiej.
• María del Carmen Corral Escribano zwróciła uwagę na doświadczenia Hiszpanii w adaptacji do mniejszych funduszy spójności oraz potrzebę strategicznego planowania priorytetów inwestycyjnych.
• Katrien D’Hert poruszyła temat mobilności wojskowej i potrzeby lepszego połączenia jej z systemem transportowym UE.
• Dr Dionizy Smoleń zwrócił uwagę na możliwości finansowania projektów podwójnego zastosowania (cywilno-wojskowego) oraz konieczność równoważenia potrzeb bezpieczeństwa z celami klimatycznymi.
• Alan Lynch z JASPERS przedstawił najlepsze praktyki w priorytetyzacji inwestycji transportowych oraz sposoby ich dostosowania do nowych standardów bezpieczeństwa.

Panel zakończył się podkreśleniem potrzeby synergii między infrastrukturą transportową, cyfryzacją oraz celami klimatycznymi, by zapewnić sprawne i bezpieczne funkcjonowanie jednolitego rynku UE.

Wydarzenia towarzyszące:

W ramach konferencji zorganizowano wystawę „Zakorzenieni w Spójności”, prezentującą projekty wspierane przez fundusze unijne. Odbyły się również warsztaty szkoleniowe dotyczące nowoczesnych metod analizy danych oraz wykorzystania sztucznej inteligencji w polityce regionalnej.

Dzięki udziałowi ekspertów i decydentów z całej Europy konferencja dostarczyła cennych rekomendacji, które mogą wpłynąć na kształt przyszłej polityki spójności Unii Europejskiej. A CUPT dołożył do tego cenną cegiełkę.