Wizyta studyjna TAIEX w CUPT: Czarnogóra korzysta z polskich doświadczeń z CEF

Przez cztery dni – od 25 do 28 maja 2026 r. – Centrum Unijnych Projektów Transportowych gościło pięcioosobową delegację z Czarnogóry. Celem wizyty studyjnej, zorganizowanej w ramach instrumentu TAIEX Komisji Europejskiej, było wsparcie Czarnogóry w przygotowaniach do skutecznego udziału w programie „Łącząc Europę” (CEF).

Czarnogóra na drodze do CEF

Czarnogóra jako kraj kandydujący do Unii Europejskiej intensywnie przygotowuje się do korzystania z unijnych instrumentów finansowych. Jednym z kluczowych kroków jest budowa krajowej funkcji koordynacyjnej CEF — jednolitego punktu kontaktowego, który będzie odpowiadał za przygotowanie i ocenę projektów infrastrukturalnych w przyszłych naborach programu.

Właśnie temu służyła wizyta w CUPT. Polska — jako lider w wykorzystaniu środków CEF na transport w Unii Europejskiej — dysponuje doświadczeniem, które dla krajów dopiero wchodzących w ten system ma wymierną wartość praktyczną.

Delegacja i program wizyty

W wizycie uczestniczyli przedstawiciele pięciu czarnogórskich resortów i instytucji:

• Aleksandar Cvijović, Kierownik Jednostki ds. zarządzania ramami kontrolnymi i nadzoru nad systemem IPA, Ministerstwo Finansów

• Danijela Kapa, Kierownik Wydziału ds. projektów kapitałowych i funduszy UE, Ministerstwo Transportu

• Isidora Filipović, Ministerstwo Spraw Europejskich

• Kristina Mihailović, Ministerstwo Energii i Górnictwa

• Viktor Berishaj, Ministerstwo Rozwoju Gospodarczego

Program wizyty obejmował kilkanaście prezentacji i dziesiątki dyskusji roboczych. Tematyka spotkań była celowo dobrana tak, aby odpowiadała na realne wyzwania, z którymi mierzy się kraj przygotowujący krajowy system koordynacji CEF.

Wśród omawianych zagadnień znalazły się:

• polskie doświadczenia we wdrażaniu CEF i CEF2,

• struktura instytucjonalna i monitoring projektów,

• kontrola zamówień publicznych — najczęstsze błędy i dobre praktyki,

• aspekty horyzontalne: dostępność, środowisko, analiza kosztów i korzyści,

• projekt CEF EU-Ukraine „Solidarity Lanes”,

• wizyta terenowa na obwodnicy Pułtuska w ciągu drogi krajowej nr 61, realizowanej przez GDDKiA.

Polskie doświadczenie jako zasób

W wydarzeniu po stronie polskiej uczestniczyli eksperci CUPT oraz przedstawiciele Ministerstwa Infrastruktury, Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej i Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.

CUPT wdraża CEF od pierwszego konkursu w 2014 roku. Ponad dekada pracy — od aplikowania po rozliczanie — to doświadczenie, które ma wartość eksportową. Wizyta czarnogórskiej delegacji jest kolejnym przykładem, że polska wiedza o zarządzaniu projektami infrastrukturalnymi finansowanymi ze środków UE jest rozpoznawana i poszukiwana za granicą.

Transfer wiedzy jako element polityki europejskiej

Wizyta odbyła się w ramach instrumentu TAIEX (Technical Assistance and Information Exchange), który Komisja Europejska stosuje jako narzędzie wsparcia krajów kandydujących i sąsiadujących w procesie dostosowania do standardów UE. Organizacja tego rodzaju wizyt studyjnych wpisuje się w szerszą misję CUPT — nie tylko skutecznego wdrażania funduszy europejskich w Polsce, ale także aktywnego uczestnictwa w europejskiej wymianie wiedzy i dobrych praktyk.

Wizyta studyjna została zorganizowana we współpracy z Komisją Europejską.

Opracował: Michał Pogodowski