Pakt na rzecz wschodnich regionów przygranicznych (2028–2034) – zaproszenie do udziału w konsultacjach

Komisja Europejska ogłosiła rozpoczęcie konsultacji publicznych w ramach inicjatywy „Pakt na rzecz wschodnich regionów przygranicznych”, która obejmie nową perspektywę finansową 2028–2034. Celem Paktu jest opracowanie skutecznych działań wspierających rozwój, bezpieczeństwo i odporność regionów UE graniczących z Rosją, Białorusią i Ukrainą, które stoją w obliczu wyjątkowych wyzwań gospodarczych, społecznych i geopolitycznych.

• Przeczytaj też: Pakt na rzecz wschodnich regionów przygranicznych – zaproszenie do konsultacji

Dlaczego powstaje Pakt?

Wschodnie regiony przygraniczne to obszary, które najbardziej odczuwają skutki wojny w Ukrainie, ograniczeń w handlu i ruchu transgranicznym, rosnących zagrożeń bezpieczeństwa oraz niepewności gospodarczej. Wpływa to na lokalny rozwój, rynek pracy, inwestycje, a także na życie mieszkańców. Komisja Europejska chce stworzyć inicjatywę opartą na faktach i doświadczeniach regionów, aby w ramach nowego budżetu UE zapewnić bardziej dostosowane i skuteczne działania.

Czego dotyczą konsultacje?

Komisja Europejska oczekuje uwag i propozycji w następujących obszarach:

1. Identyfikacja wyzwań i potrzeb regionów przygranicznych

• Jakie są największe problemy społeczno-gospodarcze wynikające z obecnej sytuacji geopolitycznej?
• Jakie skutki dla życia mieszkańców niosą ograniczenia w ruchu i współpracy transgranicznej?

2. Odporność i bezpieczeństwo regionów

• Jakie zagrożenia dotyczą bezpieczeństwa fizycznego, cyberbezpieczeństwa, infrastruktury krytycznej i energii?
• Jak poprawić zdolność regionów do reagowania na kryzysy, w tym migracyjne i humanitarne?

3. Rozwój gospodarczy i inwestycje

• Jakie są największe bariery dla przedsiębiorczości i inwestycji w regionach przygranicznych?
• Jakie działania (np. w ramach polityki spójności, funduszy UE) mogłyby te bariery zniwelować?

4. Transformacja energetyczna i zrównoważony rozwój

• Jakie są potrzeby regionów w zakresie odnawialnych źródeł energii i bezpieczeństwa energetycznego?

5. Spójność społeczna i jakość życia

• Jak wspierać lokalne społeczności i organizacje społeczne?
• Jak przeciwdziałać dezinformacji i izolacji społecznej?

6. Współpraca transgraniczna

• Jak odbudować i rozwijać mechanizmy współpracy przygranicznej w trudnych warunkach politycznych?

Kto może wziąć udział w konsultacjach?

Do udziału zaproszeni są:

• władze krajowe, regionalne i lokalne,
• przedsiębiorstwa, w tym MŚP,
• organizacje społeczeństwa obywatelskiego,
• środowiska akademickie i eksperci,
• młodzież oraz mieszkańcy regionów przygranicznych,
• wszystkie podmioty, które doświadczają skutków obecnej sytuacji wschodniej granicy UE.

Dlaczego warto?

Nadesłane informacje pozwolą Komisji Europejskiej:

• zidentyfikować realne problemy,
• zaplanować ukierunkowane działania finansowe i prawne,
• opracować strategię dla przyszłego budżetu UE (2028–2034), która wzmocni odporność i konkurencyjność wschodnich regionów.

Jak zgłosić swoje propozycje?

• Konsultacje prowadzone są poprzez platformę „Have your Say” (dostępną w języku polskim). Aby wziąć udział w dyskusji, należy zarejestrować się lub zalogować za pomocą istniejącego konta w mediach społecznościowych.  Złożone opinie zostaną opublikowane na stronie Komisji, dlatego muszą być zgodne z zasadami dotyczącymi ich składania.
• Szczegóły znajdują się na stronie Pact for the Eastern Border Regions.

Termin zgłoszeń: do 18 września 2025 r.

Co dalej?

Komisja planuje przyjąć Pakt do końca 2025 r., a jego realizacja będzie częścią nowej perspektywy budżetowej UE 2028–2034. W ramach tego okresu przewidywane są m.in.:

• dodatkowe mechanizmy finansowania rozwoju regionów,
• przegląd polityki spójności i dopasowanie jej do nowych realiów,
• wsparcie dla projektów infrastrukturalnych, energetycznych i społecznych.

Dlaczego to ważne dla Polski?

Polska granica wschodnia jest jedną z najdłuższych granic zewnętrznych UE. To nasze bezpieczeństwo, rozwój gospodarczy i spójność społeczna. Wspólne wypracowanie propozycji daje szansę na większe wsparcie w ramach przyszłych funduszy unijnych.