Wskazówki dla beneficjentów: jak mówić o Funduszach Europejskich w transporcie?

Fundusze Europejskie są jedną z najlepiej rozpoznawalnych marek publicznych w Polsce. Z najnowszego badania rozpoznawalności i wiedzy o Funduszach Europejskich wynika, że 96 proc. respondentów spotkało się z pojęciami „Fundusze Europejskie” lub „Fundusze Unijne”, a 91 proc. badanych uważa, że Fundusze Europejskie poprawiają jakość życia mieszkańców kraju.

Dla beneficjentów realizujących projekty transportowe to ważny sygnał: Polacy znają Fundusze Europejskie, dostrzegają ich wpływ i oczekują konkretnych informacji o tym, co dzięki nim się zmienia. Szczególnie istotny jest sektor transportu, ponieważ to właśnie transport jest najczęściej kojarzony z Funduszami Europejskimi. W pytaniu wspomaganym 90 proc. respondentów wskazało transport jako obszar finansowany ze środków europejskich.

Pokazujmy konkretne efekty, nie tylko formalne informacje

Według badania, mieszkańcy najłatwiej zauważają te projekty, które wpływają na ich codzienne funkcjonowanie. Wśród inwestycji finansowanych z Funduszy Europejskich, które mają znaczenie dla poprawy ich komfortu życia, najczęściej wskazywano drogi, ulice, mosty i chodniki (28 proc. odpowiedzi), a także transport publiczny i kolej, w tym autobusy, tramwaje, tory i dworce (wskazane przez 8 proc. badanych).

Dlatego w komunikacji projektów warto mówić przede wszystkim o efektach z perspektywy użytkownika. Informacja o dofinansowaniu, wartości projektu czy harmonogramie jest ważna, ale powinna być uzupełniona prostą odpowiedzią na pytanie: co ten projekt zmienia dla mieszkańców, pasażerów, kierowców, przedsiębiorców lub samorządów?

Zamiast komunikować wyłącznie:

„Projekt uzyskał dofinansowanie ze środków FEnIKS”,

warto dopowiedzieć:
„Dzięki inwestycji pasażerowie zyskają wygodniejsze przesiadki, krótszy czas podróży i lepszy dostęp do transportu publicznego”.

Mówmy językiem korzyści

Respondenci najczęściej kojarzą Fundusze Europejskie z rozwojem kraju, poprawą infrastruktury oraz jakością życia. Jako najważniejsze korzyści z członkostwa Polski w Unii Europejskiej wskazywali m.in. rozwój gospodarczy, 45 proc. odpowiedzi, dofinansowanie, dotacje i fundusze unijne, 43 proc., poprawę i rozbudowę infrastruktury, 34 proc., oraz wzrost jakości życia Polaków, 29,9 proc.

W komunikacji projektów transportowych warto więc podkreślać takie korzyści jak:

• krótszy czas podróży,
• większe bezpieczeństwo,
• wygodniejsze przesiadki,
• lepszy dostęp do pracy, szkoły, usług i ochrony zdrowia,
• bardziej dostępny transport publiczny,
• mniejsza uciążliwość ruchu w centrach miejscowości,
• nowoczesny, niskoemisyjny lub zeroemisyjny tabor,
• poprawa komfortu pasażerów,
• rozwój regionu i lokalnej gospodarki.

Warto pamiętać, że badani, którzy dostrzegają zmiany dzięki Funduszom Europejskim, często opisują je przez pryzmat codziennego życia. W odpowiedziach na zdanie „dzięki Funduszom Europejskim mogę…” wskazywali m.in. poprawę codziennego funkcjonowania i poczucia stabilności, korzystanie z nowych usług, inwestycji i technologii, rozwijanie kompetencji oraz wygodniejsze przemieszczanie się dzięki lepszemu transportowi.

Tłumaczmy procedury prościej

Badanie wskazuje także na obszary, które wymagają wzmocnienia komunikacyjnego. Wśród osób, które uważają, że trudno uzyskać dofinansowanie z Unii Europejskiej, najczęściej pojawiały się wskazania na biurokrację i skomplikowane procedury, duże wymagania formalne, konieczność znajomości procedur oraz brak wystarczających informacji.

To ważna wskazówka dla beneficjentów i instytucji zaangażowanych w realizację projektów. Komunikacja nie powinna wzmacniać przekonania, że Fundusze Europejskie są trudne, odległe i zrozumiałe wyłącznie dla specjalistów.

Warto:

• wyjaśniać pojęcia prostym językiem,
• unikać nadmiaru skrótów i żargonu projektowego,
• tłumaczyć, co oznaczają poszczególne etapy inwestycji,
• jasno wskazywać, kto korzysta z projektu,
• pokazywać, gdzie można znaleźć więcej informacji,
• przypominać o roli Funduszy Europejskich i instytucji wdrażających.

Wzmacniajmy widoczność źródła finansowania

Pomimo bardzo wysokiej rozpoznawalności Funduszy Europejskich, znajomość konkretnych narzędzi informacyjnych jest niższa.

Dlatego każda komunikacja beneficjenta powinna pomagać odbiorcom zrozumieć, że dana inwestycja jest częścią szerszego systemu wsparcia.

W materiałach informacyjnych, na stronach internetowych, w mediach społecznościowych, podczas wydarzeń i na tablicach informacyjnych warto konsekwentnie wskazywać:

• z jakiego programu pochodzi dofinansowanie,
• jaka jest rola Funduszy Europejskich,
• kto jest beneficjentem projektu,
• jaki jest cel inwestycji,
• jakie efekty odczują użytkownicy,
• gdzie można znaleźć więcej informacji.

Korzystajmy z różnych kanałów komunikacji

Doświadczenia CUPT pokazują, że skuteczna komunikacja wymaga łączenia wielu narzędzi. W 2025 r. działania informacyjno-promocyjne CUPT obejmowały m.in. kampanie internetowe, SEO/SEM, content marketing, materiały wideo, media społecznościowe, podcasty, wydarzenia branżowe, szkolenia i webinaria. Spoty edukacyjne CUPT były emitowane w środkach transportu publicznego.

Beneficjenci również powinni planować komunikację wielokanałowo. W praktyce oznacza to, że informacja o projekcie powinna pojawiać się nie tylko przy podpisaniu umowy lub zakończeniu inwestycji, ale także w kluczowych momentach realizacji, np.:

• podczas rozpoczęcia prac,
• przy ważnych etapach budowy,
• przy zakupie lub dostawie taboru,
• przy zmianach organizacji ruchu,
• przed uruchomieniem nowej usługi,
• po zakończeniu inwestycji,
• po osiągnięciu pierwszych efektów użytkowych.

O czym warto pamiętać komunikując projekt?

1. Pokazuj odbiorcę, nie tylko inwestycję

Najważniejsze pytanie brzmi: kto skorzysta z projektu i w jaki sposób? Piszmy o pasażerach, kierowcach, mieszkańcach, uczniach, osobach dojeżdżających do pracy, osobach z niepełnosprawnościami, przedsiębiorcach i samorządach.

2. Używaj konkretnych danych

Warto podawać liczby, ale zawsze łączyć je z ich znaczeniem. Przykład: „Zakup 10 autobusów elektrycznych oznacza cichszy, bardziej dostępny i zeroemisyjny transport dla mieszkańców”.

3. Tłumacz skróty i nazwy programów

Nie każdy odbiorca wie, czym są FEnIKS, KPO, TEN-T, ERTMS, SL2021 czy WOD2021. Tam, gdzie to możliwe, warto krótko wyjaśniać specjalistyczne pojęcia.

4. Mów o dostępności

Transport finansowany z Funduszy Europejskich powinien być przedstawiany także przez pryzmat dostępności: dla osób z ograniczoną mobilnością, seniorów, rodzin z dziećmi, pasażerów korzystających z przesiadek i osób mieszkających poza dużymi ośrodkami.

5. Pokazuj zmianę przed i po

Dobre komunikaty pokazują różnicę: jak było wcześniej, co się zmienia i jaki będzie efekt po zakończeniu projektu.

6. Informuj regularnie

Jednorazowy komunikat nie wystarczy. Warto budować ciągłą narrację o projekcie, od decyzji o dofinansowaniu po realne efekty dla użytkowników.

7. Łącz projekt z Funduszami Europejskimi

Nie zakładajmy, że odbiorcy sami połączą inwestycję z Funduszami Europejskimi. Warto jasno wskazywać, że projekt jest współfinansowany ze środków UE i wyjaśniać, co to oznacza w praktyce.

Przykładowe komunikaty, które warto stosować

Zamiast:
„Zrealizowano projekt w ramach działania 5.1 FEnIKS”.

Lepiej:
„Dzięki dofinansowaniu z Funduszy Europejskich powstała infrastruktura, która ułatwi codzienne podróże mieszkańców i poprawi bezpieczeństwo pasażerów”.

Zamiast:
„Beneficjent zakupił tabor”.

Lepiej:
„Na trasy wyjadą nowe pojazdy, które poprawią komfort podróży, zwiększą dostępność transportu publicznego i ograniczą emisje”.

Zamiast:
„Projekt dotyczy modernizacji infrastruktury kolejowej”.

Lepiej:
„Modernizacja linii kolejowej oznacza sprawniejsze przejazdy, większą niezawodność połączeń i lepszy dostęp do kolei dla mieszkańców regionu”.

Rola beneficjentów

Beneficjenci są najbliżej projektów i ich użytkowników. To oni najlepiej wiedzą, jakie zmiany przynosi inwestycja w danej miejscowości, regionie lub systemie transportowym. Dlatego ich komunikacja ma kluczowe znaczenie dla wzmacniania wiedzy o Funduszach Europejskich i pokazywania, że środki unijne przekładają się na konkretne, widoczne efekty.

Projekty transportowe są jednymi z najbardziej rozpoznawalnych efektów Funduszy Europejskich w Polsce. Warto wykorzystać ten potencjał, pokazując, że za każdą inwestycją stoją realne korzyści: wygodniejsze podróże, większe bezpieczeństwo, lepsza dostępność i wyższa jakość życia.