Promotorem zasady DNSH może być wyznaczony przez Beneficjenta pracownik lub komórka organizacyjna w jego strukturze mająca doświadczenie/ zajmująca się ochroną środowiska i posiadająca wiedzę z zakresu DNSH lub /i ESG. Może to być również inny pracownik, delegowany do wykonywania tej funkcji, który posiada doświadczenie w zakresie obsługi i utrzymania pojazdów (np. w przypadku projektów polegających na zakupie pojazdów), w szczególności posiadający szczegółową wiedzę o dokumentach wytwarzanych w czasie ich utrzymania, napraw, badań technicznych etc. oraz mający dostęp do dokumentów, o których mowa w załączniku pn. Wykaz dokumentów gromadzonych w celu potwierdzenia spełnienia zasady DNSH w całym cyklu życia projektu (w zależności od naboru ww. załącznik może mieć inny numer).
Może to być również podmiot zewnętrzny świadczący usługi w w/w zakresie pod warunkiem, że ten podmiot będzie miał wiedzę na temat całego cyku życia projektu objętego wnioskiem o dofinansowanie tj. etapu przygotowania, realizacji, eksploatacji i likwidacji. W przypadku, kiedy podmiot zewnętrzny odpowiedzialny jest tylko za jeden z ww. etapów, należy wyznaczyć kolejnego promotora zasady DNSH odpowiedzialnego za pozostałe etapy, tak aby zgodność z zasadą DNSH była monitorowana w całym cyklu życia projektu objętego umową o dofinansowanie.
Zgodnie z „Analizą spełniania zasady „nie czyń poważnej szkody” (DNSH), w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) nr 2020/852 dla projektu dokumentu pn. Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027” jest to obszar interwencji 3.2.13 Zakup lub modernizacja taboru kolejowego i specjalistycznego sprzętu wykorzystywanego w przewozach intermodalnych.
Pytania w zakresie ochrony środowiska i przygotowania WoD
Dla przedsięwzięć, dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wymienionych w Rozporządzeniu z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jest ona załącznikiem obligatoryjnym zgodnie z Listą załączników zawartą w załączniku nr 2 do Regulaminu.
Decyzja ta nie musi posiadać statusu decyzji prawomocnej.
Zakup ILU (Intermodalnej jednostki ładunkowej czyli naczep intermodalnych) nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Jednocześnie przypominamy, iż na stronie CUPT znajdują się dodatkowe informacje odnośnie kwalifikacji przedsięwzięć w zakresie konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach np. dla suwnic, żurawi, bocznic itp., w tym w ramach przedsięwzięć intermodalnych: https://www.cupt.gov.pl/strefa-beneficjenta/wdrazanie-projektow/ochrona-srodowiska/kwalifikacja-przedsiewziec/.
Do tzw. postanowienia o wydłużeniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest wymagane przedstawienie dokumentów potwierdzających podanie informacji o jego wydaniu do publicznej wiadomości wraz z potwierdzeniem umieszczenia ww. dokumentów w BIP.
W celu udokumentowania właściwego podania do publicznej wiadomości informacji o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wystarczy załączenie zrzutu z ekranu z BIP organu, który wydał tą decyzję. Jeśli jednak nie jest na nim widoczna treść obwieszczenia, to oddzielnie należy załączyć treść obwieszczenia (organy mają różne metody publikacji obwieszczeń w BIP).
W opinii CUPT w opisanych powyżej okolicznościach sprawy nie ma potrzeby dokonywania przeniesienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W ramach naboru wystarczające będzie złożenie samej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która stanowiła podstawę do wydania pozwolenia na budowę dla przedsięwzięcia.
Podmiot, na który zostanie przeniesiona decyzja o pozwoleniu na budowę, będzie jednocześnie obowiązany do wykonania wszystkich wymogów określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W momencie przeniesienia decyzji o pozwoleniu na budowę na wnioskodawcę, przeniesione zostaną wszystkie obowiązki z niej wynikające, w tym także te, które stanowią odzwierciedlenie obowiązków/wymogów wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (m.in. dotyczących warunków monitoringu porealizacyjnego, czy analizy porealizacyjnej, o ile zostały nałożone).
Przedsięwzięcia kwalifikujące się do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2019 poz.1839) – i tylko dla tych przedsięwzięć konieczne jest przedłożenie przez Beneficjenta ww. decyzji.
Istotnym jest, aby zakres projektu objęty wnioskiem o dofinansowanie miał pokrycie w decyzjach o środowiskowych uwarunkowaniach (jeśli są wymagane) i nie był dzielony na mniejsze zadania celem uniknięcia oceny oddziaływania na środowisko (tzw. salami slicing). W przypadku posiadania kilku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bez oceny oddziaływania na środowisko lub zadań, dla których była konieczność uzyskania takich decyzji bądź nie, należy to szczegółowo opisać w odpowiednich punktach wniosku o dofinansowanie lub wniosku o objęcie przedsięwzięcia wsparciem w zakresie braku ryzyka „salami slicing” oraz skumulowanego oddziaływania na środowisko.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy ooś (ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko) kwalifikacji przedsięwzięcia pod kątem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dokonuje Wnioskodawca / Inwestor i nie ma potrzeby przedkładania np. decyzji o odmowie wszczęcia postępowania przez organ ochrony środowiska, jeśli dane zadanie nie jest przedsięwzięciem wskazanym w rozporządzeniu z dnia 10 września 2019 r.
Jeśli jednak Wnioskodawca jest w posiadaniu rozstrzygnięć o umorzeniu postepowania o wydanie decyzji środowiskowej lub o odmowie wszczęcia postępowania o wydanie decyzji środowiskowej lub stanowiska organu, iż przedsięwzięcie nie wymaga uzyskania decyzji środowiskowej to można je załączyć do wniosku o dofinansowanie.
W zakresie wymogów środowiskowych proszę zwrócić uwagę na n/w kwestie:
– wypełnienie formularza wniosku o dofinansowanie i załączników zgodnie z instrukcją do ich wypełnienia. W instrukcji do wypełnienia załącznika do wniosku o dofinansowanie – Zgodność projektu z regulacjami ochrony środowiska i wymogami klimatycznymi (w zależności od naboru może mieć on inny numer) jest wskazane rozróżnienie odnośnie informacji wymaganych dla projektów zakupowych.
– dołączenia wymaganych załączników środowiskowych.
Jednocześnie zwracamy uwagę na fakt, że niektóre typy przedsięwzięć zakupowych intermodalnych mogą wymagać uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Proszę o zapoznanie się z informacjami na poniższej stronie.
Ponadto należy mieć na uwadze, że co do zasady wymogi dla projektów zakupowych nie różnią się zbytnio od wymagań dla projektów infrastrukturalnych.
Załącznik do WoD „Zgodność projektu z regulacjami ochrony środowiska i wymogami klimatycznymi” dla projektów zakupowych należy wypełnić w zakresie wszystkich punktów poza: 9 (I grupa przedsięwzięć), 10 (II grupa przedsięwzięć), 13 (wpływ na obszary Natura 2000) 14 (wpływ na jednolite części wód) i 15 (odniesienie projektu do celów z planów gospodarowania wodami w dorzeczu), 16 (Dyrektywa ws. Oczyszczania ścieków komunalnych), gdzie należy wpisać „nie dotyczy” wraz z krótkim uzasadnieniem dla pkt 10 (I i II grupa przedsięwzięć łącznie), 13 (wpływ na obszary Natura 2000), 14 (wpływ na jednolite części wód) i 15 (odniesienie projektu do celów z planów gospodarowania wodami w dorzeczu).
Dodatkowo informujemy, że przygotowanie analizy zgodności z zasadą DNSH wraz z wykazem dowodów oraz analizy klimatycznej jest wymagane również dla projektów zakupowych.
W przypadku projektów infrastrukturalnych należy dostarczyć deklarację Natura 2000. Z obowiązku uzyskania takiej deklaracji zwolnione są tylko projekty zakupowe oraz projekty mogące znacząco negatywnie oddziaływać na obszary Natura 2000 i dla których przeprowadzono ocenę wynikającą z art. 6.3. Dyrektywy Siedliskowej.
Zgodnie z dokumentacją aplikacyjną, jednym z obligatoryjnych załączników do WoD jest „Informacja właściwego organu odpowiedzialnego za gospodarkę wodną”. Bez dostarczenia tego dokumentu (w przypadku gdy jest wymagany) dla jednego lub kilku zadań projektu nie jest możliwe zatwierdzenie WoD, dlatego w sytuacji braku ww. „Informacji …” Wnioskodawca zostanie poproszony o jej przedłożenie.
Dokumentu pn. „Informacja właściwego organu odpowiedzialnego za gospodarkę wodną” nie wydaje się gdy inwestycja posiada: decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach lub decyzję przed wydaniem której przeprowadzono ponowną ocenę oddziaływania na środowisko lub ocenę wodnoprawną lub pozwolenie wodnoprawne lub zgłoszenie wodnoprawne lub gdy jest wymieniona w katalogu wyłączeń, o którym mowa w porozumieniu z dnia 20 maja 2024 r. pomiędzy Ministrem Funduszy i Polityki Regionalnej a Prezesem Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Powyższe wyłączenia przedstawia również instrukcji do wypełnienia pkt 14 załącznika do WoD Zgodność z prawem ochrony środowiska i wymogami klimatycznymi.
A zatem w przypadku opisanego przez Państwa projektu, dostarczenie „Informacji….” nie będzie wymagane dla zadań polegających na:
- rozbudowie systemu IT i ITS oraz systemu dynamicznej informacji pasażerskiej pod warunkiem, że nie obejmują one robót fizycznych (ziemnych), które mogą negatywnie wpłynąć na jednolite części wód,
- budowie węzłów przesiadkowych oraz parkingów B&R, jeżeli dla tych zadań uzyskano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowienie RDOŚ w ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko, lub ocenę wodnoprawną, pozwolenie wodnoprawne, zgłoszenie wodnoprawne, o których mowa w art. 388 ustawy Prawo wodne.
Jednocześnie należy mieć na uwadze, że zgodnie z zapisami instrukcji do wypełnienia pkt 14 w/w Załącznika do WoD należy odpowiednio wyjaśnić brak „Informacji …” dla opisanych powyżej zadań powołując się na ww. katalog wyłączeń, a w przypadku posiadania decyzji administracyjnych należy przedstawić wnioski wynikające z przeprowadzenia oceny wpływu inwestycji na jednolite części wód. Należy również pamiętać o właściwym wypełnieniu pkt 15 ww. Załącznika , gdzie wymagane jest dokonanie identyfikacji jednolitych części wód, których dotyczy cały planowany projekt oraz przypisanych im celów środowiskowych. W nawiązaniu do ustalonych celów należy ponadto wskazać w jaki sposób cały projekt objęty WoD wpływa na ich osiągnięcie.
W załączniku do WoD Zgodność z prawem ochrony środowiska i wymogami klimatycznymi (w zależności od naboru może mieć on inny numer) do wniosku o dofinansowanie w ramach FEnIKS, w pkt 14 zawarte są szczegółowe instrukcje i informacje dotyczące rodzajów projektów, dla których dostarczenie informacji właściwego organu odpowiedzialnego za gospodarkę wodną jest lub nie jest wymagane. Przykładowo projekty studialne, zakupowe lub przedsięwzięcia, dla których wydano decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach – nie wymagają przedłożenia takiego dokumentu.
Jednocześnie należy mieć na uwadze, że kwestie wydawania deklaracji zgodności inwestycji lub działania z celami środowiskowymi (RDW) regulują przepisy art. 439 ustawy Prawo wodne natomiast kwestie uzyskiwania informacji wodnej (organu odpowiedzialnego za gospodarkę wodną) w obecnej perspektywie finansowej 2021 – 2027 zawierają zapisy porozumienia pomiędzy Ministrem Funduszy i Polityki Regionalnej a Prezesem Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, podpisanego 20 maja 2024 r. (https://www.gov.pl/web/wody-polskie/potwierdzenie-zgodnosci-z-celami-srodowiskowymi).
Zacytowany w pytaniu art. 100 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (…) dotyczy projektów współfinansowanych ze środków dostępnych w perspektywie finansowej 2014 – 2020 (np. program POIiŚ).
W przypadku, gdy dla planowanego projektu jest wymagane uzyskanie stosownej deklaracji/informacji RDW, prosimy o ponowne złożenie wniosku do właściwego dla lokalizacji projektu Dyrektora RZGW PGW „Wody Polskie”, dodając w uzasadnieniu, że dana deklaracja/informacja jest niezbędna na potrzeby wniosku o dofinansowanie ze środków UE z programu FEnIKS 2021 – 2027.
Do wniosku o dofinansowanie powinny być załączone aktualne dokumenty: Deklaracja Natura 2000 oraz Informacja wodna przygotowane na formularzach obowiązujących dla programu FEnIKS. A zatem dokumenty uzyskane na potrzeby konkursu CEF2 w roku 2022 i 2023 nie będą akceptowane.
Formularze deklaracji Natura 2000 i RDW są załącznikiem do dokumentacji aplikacyjnej WoD, publikowanej wraz z informacją o terminach naboru na stronie CUPT.
Dodatkowo informujemy, że aktualne formularze ww. dokumentów można znaleźć na stronie: https://www.feniks.gov.pl/strony/dowiedz-sie-wiecej-o-programie/zobacz-wzory-dokumentow/#Wniosek%20o%20dofinansowanie
Na postawie Porozumienia pomiędzy Ministrem Funduszy i Polityki Regionalnej a Prezesem Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, podpisanego 20 maja 2024 r., RZGW wydają dokument pn. Informacja właściwego organu potwierdzająca zgodność projektu z celami środowiskowymi określonymi dla jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych. Powyższe Porozumienie wskazuje również przypadki, w których informacji organu nie wydaje się.
Przedmiotowy dokument Organ sporządza na wniosek podmiotu planującego realizację danego projektu. Wniosek o wydanie ww. dokumentu, sporządza się według publicznie dostępnego wzoru opracowanego przez właściwy organ (wzór wniosku).
Szczegółowe informacje znajdują się w poniższym linku.
Ad. 1. Nie ma potrzeby przedkładania nowej deklaracji Natura 2000, jeśli zawiera ona informacje wymagane w nowym formularzu deklaracji, a mianowicie:
„Deklaracja powinna zawierać nazwę odpowiedniego obszaru lub obszarów, numer identyfikacyjny, odległość miejsca, w którym realizowany jest projekt do najbliższych obszarów Natura 2000, jego cele w zakresie ochrony i uzasadnienie, że istnieje małe prawdopodobieństwo, aby projekt (czy to samodzielnie, czy w połączeniu z innymi projektami), mógł w istotny sposób negatywnie wpłynąć na obszary objęte lub które mają być objęte siecią Natura 2000. W stosownych przypadkach w deklaracji należy odnieść się do wniosków wynikających z uzyskanych decyzji administracyjnych potwierdzających wnioski w zakresie oddziaływania na obszary Natura 2000.
Należy podać informacje o obszarach Natura 2000 zlokalizowanych w buforze 5 km od przedsięwzięcia oraz uwzględnić obszary ujęte w uzyskanych decyzjach o środowiskowych uwarunkowaniach. W przypadku, gdy postanowienie z ponownej ooś uwzględnia więcej obszarów niż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, w treści deklaracji również należy uwzględniać te obszary (nawet jeżeli są zlokalizowane w odległości większej niż 5 km). Dla obszarów Natura 2000 należy wskazać informacje o wyznaczonych planach zadań ochronnych oraz ich ewentualnej aktualizacji oraz określić czy planowane do realizacji przedsięwzięcie nie wpływa na cele ochrony wyznaczone zarówno w obowiązujących, jak i aktualizowanych planach zadań ochronnych. W opisie należy odnieść się także do kwestii związanej z integralnością obszarów oraz spójnością sieci Natura 2000. Jeżeli dla któregoś z obszarów w rejonie projektu nie uchwalono dotychczas formalnie celów ochrony należy powołać się na inne dokumenty będące w posiadaniu właściwej w sprawie RDOŚ – w szczególności na opracowane dla obszaru tymczasowe cele ochrony lub projekty PZO lub na prowadzone badania terenowe i analizy mogące potwierdzić brak możliwości wystąpienia znaczącego negatywnego oddziaływania danego projektu na te obszary”
Ponadto, jeśli w grudniu 2023 r. wszystkie obszary Natura 2000 w buforze do 5km od lokalizacji projektu miały wyznaczone aktualne cele ochrony w planach ochrony (PO) lub planach zadań ochronnych (PZO) –nie ma konieczności uzyskiwania nowej deklaracji organu.
Ad. 2. W przypadku, gdy deklaracja ta zawiera wymagane informacje, w kontekście merytorycznym nie mamy uwag. Jednakże w naszej opinii tutaj kluczowa jest kwestia formalna. W zaktualizowanym wzorze i załącznikach do wniosku FENIKS https://www.feniks.gov.pl/strony/dowiedz-sie-wiecej-o-programie/zobacz-wzory-dokumentow/
oraz w zawartym 20 maja 2024 r. pomiędzy MFIPR i PGW Wody Polskie porozumieniu w sprawie wydawania dokumentu potwierdzającego zgodność z celami środowiskowymi dla projektów realizowanych w ramach polityki spójności. Zgodnie z ww. porozumieniem dokumentem potwierdzającym zgodność projektu z celami środowiskowymi określonymi dla jednolitych części wód jest: decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach lub decyzja w ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko lub decyzja – ocena wodnoprawna lub decyzja – pozwolenie wodnoprawne lub zgłoszenie wodnoprawne, a gdy projekt nie wymaga uzyskania żadnego z ww. stanowisk dokumentem potwierdzającym zgodność z celami środowiskowymi będzie tzw. Informacja organu odpowiedzialnego za gospodarkę wodną. Dodatkowo ww. porozumienie w § 3 określa przypadki, w których dokumentu potwierdzającego zgodność z celami środowiskowymi nie wydaje się jak np. w przypadku inwestycji nieinfrastrukturalnych (zakupowych niezwiązanych z ingerencją w środowisko), prac studialnych czyli dotyczących opracowania dokumentacji, jeśli w ramach tych projektów nie zachodzi potrzeba prowadzenia działań fizycznych (robót budowlanych lub innych działań polegających na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu), termomodernizacji budynków i innych. ”. A zatem jeżeli we wniosku o dofinansowanie wskazano, wzór załącznika – deklaracji organu odpowiedzialnego za gospodarkę wodną, a projekt nie korzysta z wyłączeń wskazanych w § 3 porozumienia z 20 maja 2024 r., wówczas należy dołączyć dokument pn. Informacja właściwego organu odpowiedzialnego za gospodarkę wodną na odpowiednim wzorze.
Nasadzenia kilku drzew i krzewów nie wymagają zmiany uzyskanych od organów deklaracji Natura 2000 i wodnej, niezależnie od tego czy będą dokonywane one na dodatkowych działkach objętych projektem czy też nie. Wystarczającym jest odpowiednie opisanie tych działań przede wszystkim w pkt 4 Załącznika do Wniosku o dofinansowanie w ramach FEnIKS – Zgodność projektu z regulacjami ochrony środowiska i wymogami klimatycznymi oraz w pkt 5 ww. Załącznika, gdzie można takie działania uznać za zgodne z zasadą DNSH w zakresie celu 6. Jednocześnie proszę mieć na uwadze, że za „realizowane w ramach projektu dodatkowe nasadzenia drzew lub drzew i krzewów ponad te wynikające z rozstrzygnięć administracyjnych” zgodnie z definicją horyzontalnego kryterium rankingującego nr 1 można otrzymać 1 pkt pod warunkiem zapewnienia trwałości wykonanych nasadzeń przez co najmniej 5 lat. Weryfikacji tego kryterium dokonuje się na podstawie informacji zawartych m.in. w pkt 4 Załącznika środowiskowego do WoD (w zależności od naboru załącznik ten może mieć różny numer).
Zgodnie z kryterium horyzontalnym rankingującym nr 1 Zastosowanie elementów z zakresu gospodarki o obiegu zamkniętym, poprawy efektywności energetycznej i OZE, ochrony przyrody (w tym różnorodności biologicznej) oraz adaptacji do zmian klimatu (np. https://www.feniks.gov.pl/strony/dowiedz-sie-wiecej-o-programie/nabory/kryteria-wyboru-projektow/) każdemu z projektów przyznawane są punkty za ww. rozwiązania, a ich brak powoduje przyznanie danemu projektowi 0 pkt (max można otrzymać 6 pkt).
Weryfikacja zgodności z ww. kryterium następuje przede wszystkim na podstawie rozwiązań opisanych w pkt 4 załącznika do Wniosku o dofinansowanie w ramach FEnIKS Załącznika do Wniosku o dofinansowanie w ramach FEnIKS – Zgodność projektu z regulacjami ochrony środowiska i wymogami klimatycznymi (w zależności od naboru może mieć on różny numer). Poniżej opisano kwestie, za które mogą być przyznane dodatkowe punkty:
- 1 pkt – w ramach projektu zostały zastosowane rozwiązania w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym (wynikające z „Mapy drogowej Transformacji w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym”) – należy literalnie powołać się na ten dokument i wskazać rozwiązania z zakresu GOZ;
- 1 pkt – w ramach projektu zostały zastosowane rozwiązania w zakresie odporności i adaptacji do zmian klimatu – należy zachować spójność z wynikami Analizy klimatycznej w zakresie adaptacji do zmian klimatu, jeśli jest wykonywana;
- 1 pkt – w ramach projektu zostały zastosowane rozwiązania w zakresie ochrony przyrody (w tym zachowanie istniejących drzew i terenów zielonych oraz różnorodności biologicznej) – można wskazać przykładowe warunki z uzyskanych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczące ochrony przyrody;
- 1 pkt – w ramach projektu zostały zastosowane elementy w zakresie poprawy efektywności energetycznej lub OZE;
- 1 pkt – w ramach projektu realizowane są dodatkowe nasadzenia drzew lub drzew i krzewów ponad te wynikające z rozstrzygnięć administracyjnych. Trwałość wykonanych nasadzeń wynosi co najmniej 5 lat – z informacji w pkt 4 załącznika do wniosku o dofinansowanie – Zgodność projektu z regulacjami ochrony środowiska i wymogami klimatycznymi powinno jednoznacznie wynikać czy te nasadzenia drzew lub drzew i krzewów są dodatkową inicjatywą inwestora i nie wynikają przykładowo z wymogów uzyskanych decyzji administracyjnych np. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach czy zezwoleń na usuwanie drzew. Ponadto, należy wyraźnie zaznaczyć w treści pkt 4 ww. załącznika, że trwałość wykonanych dodatkowych nasadzeń drzew lub drzew i krzewów będzie wynosiła 5 lat
- 1 pkt – realizacja projektu będzie przebiegać zgodnie ze „Standardem ochrony drzew i innych form zieleni w procesie inwestycyjnym” (Standard opracowany przez Fundację Ekorozwoju oraz Stowarzyszenie Architektury Krajobrazu Fundacja EkoRozwoju) lub innym standardem stosowanym przez wnioskodawcę chroniącym zieleń w stopniu nie mniejszym niż ww. “Standard (…)”. Spełnienie przedmiotowego kryterium następuje na podstawie oświadczenia wnioskodawcy. – istotne jest, aby w przypadku gdy Państwo posiadają własny standard lub instrukcję w zakresie ochrony zieleni – wskazać, iżten dokument zakłada ochronę zieleni w stopniu nie mniejszym niż Standard opracowany przez Fundację Ekorozwoju” – dokument na stronie: https://fer.org.pl/wp-content/uploads/2021/09/SODIZ.pdf
Przez przywołany zapis dotyczący zapewnienia trwałości wykonanych nasadzeń przez co najmniej 5 lat należy rozumieć, że w tym okresie wymagane jest podejmowanie odpowiednich działań pielęgnacyjnych i starań, aby dane drzewo lub krzew się przyjęło w wybranym miejscu. Wiąże się to m.in. z zapewnieniem odpowiedniego gatunku drzewa lub krzewu, odpowiednich warunków do wzrostu drzewa lub krzewu i rozwoju strefy korzeniowej (przygotowanie podłoża, zapewnienie optymalnych stosunków gruntowo-wodnych, brak nawierzchni nieprzepuszczalnej w określonym obszarze wokół drzewa lub krzewu). Jednocześnie należy mieć na uwadze, że w przypadku złożenia deklaracji dodatkowych nasadzeń, należy przedstawić w załączniku Wykaz dokumentów gromadzonych w celu potwierdzenia spełnienia zasady DNSH w całym cyklu życia inwestycji w zakresie celu 6 protokoły z ich wykonania (etap realizacji / przygotowania) oraz protokoły z kontroli skuteczności ich wykonania (etap eksploatacji).
Ponadto przypominamy, że zgodnie z definicją horyzontalnego kryterium rankingującego nr 1 dla programu FEnIKS: „Zastosowanie elementów z zakresu gospodarki o obiegu zamkniętym, poprawy efektywności energetycznej, OZE, ochrony przyrody (w tym różnorodności biologicznej) oraz adaptacji do zmian klimatu”, przyznawane są także punkty w zakresie stosowania standardów ochrony drzew i innych form zieleni:
„1 pkt. – realizacja projektu będzie przebiegać zgodnie ze „Standardem ochrony drzew i innych form zieleni w procesie inwestycyjnym” (Standard opracowany przez Fundację Ekorozwoju oraz Stowarzyszenie Architektury Krajobrazu Fundacja EkoRozwoju) lub innym standardem stosowanym przez wnioskodawcę chroniącym zieleń w stopniu nie mniejszym niż ww. “Standard (…)”. Spełnienie przedmiotowego kryterium następuje na podstawie oświadczenia wnioskodawcy.”
W załączniku Zgodność projektu z regulacjami ochrony środowiska i wymogami klimatycznymi do wniosku o dofinansowanie (w zależności od naboru może mieć on inny numer), w pkt 4 należy zawrzeć informacje jednoznacznie wskazującą, iż planowane są dodatkowe nasadzenia drzew lub drzew i krzewów ponad te, wynikające z rozstrzygnięć administracyjnych. Ważne jest również, aby dodać, iż trwałość wykonanych nasadzeń wynosi co najmniej 5 lat. Zalecanym jest aby wskazać liczbę dodatkowych nasadzeń (minimum kilka sztuk drzew lub drzew i krzewów), ale nie jest to obligatoryjne.
Jednocześnie w załączniku Wykaz dokumentów gromadzonych w celu potwierdzenia spełnienia zasady DNSH w całym cyklu życia inwestycji należy w przypadku deklaracji dodatkowych nasadzeń wskazać jako dowody na etapie realizacji i eksploatacji w zakresie celu 6 protokoły z ich wykonania (etap realizacji) oraz protokoły z kontroli skuteczności ich wykonania (etap eksploatacji).
Nie ma formularza oświadczenia w tym zakresie.
Wystarczającym potwierdzeniem w zakresie stosowania „Standardu ochrony zieleni (…)” będzie zamieszczenie w pkt 4 załącznika do Wniosku o dofinansowanie w ramach FEnIKS – „Zgodność projektu z regulacjami ochrony środowiska i wymogami klimatycznymi” informacji, że realizacja projektu będzie przebiegać zgodnie ze „Standardem ochrony drzew i innych form zieleni w procesie inwestycyjnym” opracowanym przez Fundację Ekorozwoju oraz Stowarzyszenie Architektury Krajobrazu Fundacja EkoRozwoju lub innym standardem stosowanym przez wnioskodawcę chroniącym zieleń w stopniu nie mniejszym niż ww. “Standard (…)”. W przypadku stosowania własnego standardu należy wskazać jaki to będzie „standard”.
Faktycznie stosowanie tych standardów będzie mogło być zweryfikowane na etapie kontroli projektu.
Przedstawiamy przykłady działań edukacyjnych:
- Zamieszczenie na stronie internetowej Wnioskodawcy i w mediach społecznościowych treści związanych z działalnością na rzecz zmniejszenia oddziaływania na klimat i środowisko;
- Kampanie informacyjne i edukacyjne w mediach społecznościowych, na stronie internetowej wnioskodawcy i operatora – np. promujące korzystanie z zeroemisyjnego transportu publicznego;
- Promowanie korzyści płynących z korzystania z transportu publicznego, które zachęcają do rezygnacji z prywatnych samochodów na rzecz komunikacji zbiorowej;
- Konkursy ekologiczne;
- Współpraca ze szkołami (promocja postaw ekologicznych);
- Wydarzenia promujące ochronę środowiska;
- Odpowiednie oznakowanie nowych autobusów, dystrybucja materiałów informacyjnych czy organizacja wydarzeń promujących ekologiczny transport;
- Prowadzenie działań edukacyjnych dla pracowników w zakresie proekologicznej działalności Wnioskodawcy / Beneficjenta (np. promowanie postaw, wspólne działania środowiskowe, współpraca z NGO).
Wykaz dokumentów gromadzonych w celu potwierdzenia spełnienia zasady DNSH w całym cyklu życia inwestycji należy w przypadku deklaracji dodatkowych nasadzeń wskazać jako dowody na etapie realizacji i eksploatacji w zakresie celu 6 protokoły z ich wykonania (etap realizacji) oraz protokoły z kontroli skuteczności ich wykonania (etap eksploatacji). Faktycznie wykonanie tych działań będzie mogło być zweryfikowane na etapie kontroli projektu.
Ad. C)
W przypadku gdy dla przedsięwzięcia uzyskano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, można wskazać jako punktowane rozwiązania w zakresie ochrony przyrody uwzględnione w decyzji warunki realizacji, związane z ochroną przyrody i działaniami na rzecz wzmocnienia różnorodności biologicznej. Ponadto można opisać działania związane z: ochroną istniejących drzew na etapie prac budowlanych, zachowaniem powierzchni biologicznie czynnej czy zakładaniem terenów zieleni z zastosowaniem różnorodnych gatunków, ogrodów deszczowych/retencyjnych, które dodatkowo wpływają na zmniejszenie ryzyka podtopień w przypadku ulewnych deszczy. Poniżej wylistowano dodatkowe działania w tym zakresie, które można zastosować w zależności od lokalizacji danego przedsięwzięcia:
- Ochrona przyrody na terenie lokalizacji projektu i w sąsiedztwie
- Zwiększanie powierzchni terenów zielonych
- Zaprojektowanie błękitno-zielonej infrastruktury (zielone dachy na budynkach, rowy chłonne wzdłuż ulic, albo ogrody deszczowe na trawnikach)
- Ochrona istniejących na obszarze lokalizacji projektu drzew
- Ograniczenie koszenia trawników, zakładanie łąk kwietnych
Kwestie wydawania informacji organu odpowiedzialnego za gospodarkę wodną regulują w obecnej perspektywie finansowej 2021 – 2027 zapisy Porozumienia, zawartego pomiędzy Ministrem Funduszy i Polityki Regionalnej a Prezesem Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, podpisanego 20 maja 2024 r. (https://www.gov.pl/web/wody-polskie/potwierdzenie-zgodnosci-z-celami-srodowiskowymi).
Zgodnie z zapisami ww. Porozumienia – dla przedsięwzięć wymagających uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie wydaje się informacji organu odpowiedzialnego za gospodarkę wodną (informacji wodnej, deklaracji RDW).
Ponadto, w załączniku do formularza do wniosku o dofinansowanie w ramach FEnIKS „Zgodność projektu z regulacjami ochrony środowiska i wymogami klimatycznymi”, w pkt 14 zawarte są szczegółowe instrukcje i informacje dotyczące rodzajów projektów dla których dostarczenie informacji wodnej jest lub nie jest wymagane.
Należy mieć na uwadze, iż w przypadku, gdy w ramach projektu planowanych jest do realizacji kilka różnych zadań, wówczas Informację wodną należy dostarczyć dla tych zadań projektu, które nie wpisują się w katalog wyłączeń, o którym mowa w porozumieniu pomiędzy Ministrem Funduszy i Polityki Regionalnej a Prezesem Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz w/w instrukcji do wypełnienia pkt 14 załącznika do formularza do WoD.
W przypadku, kiedy projekt objęty wnioskiem o dofinansowanie dotyczy tylko części zakresu prac, dla którego uzyskano decyzję o pozwoleniu na budowę, wówczas należy zamieścić taką informację w odpowiednich punktach formularza załącznika do wniosku o dofinansowanie „Zgodność projektu z regulacjami ochrony środowiska i wymogami klimatycznymi” (np. pkt 10, 12) oraz w SW. Należy w takiej sytuacji opisać tylko te elementy, które będą realizowane.
W przypadku gdy w punkcie 7 zaznaczono odpowiedź „Nie” oznacza to, że dany projekt nie wynika z żadnego planu lub programu innego niż FENIKS. A zatem w takim przypadku w pkt 8 należy nie zaznaczać żadnej z opcji i w polu tekstowym wpisać „nie dotyczy”.
Zwracamy jednakże uwagę, że informacje w pkt 7 i 8 powinny być zgodne z informacjami z pozostałych punktów tego załącznika oraz z informacjami w SW, gdzie często wskazywany jest szereg planów/programów – a zatem dokumentów strategicznych z których dany projekt wynika.
W związku z powyższym, zalecanym jest wskazanie w pkt 7 co najmniej dwóch dokumentów strategicznych (poziom krajowy, regionalny, lokalny), z których wynika realizacja projektu, a następnie w pkt 8 wskazanie czy dla projektów tych dokumentów została przeprowadzona strategiczna ocena oddziaływania na środowisko i w zależności od odpowiedzi tak lub / i nie wskazanie linków do odpowiednich stanowisk organów o braku konieczności SOOŚ lub / i dokumentów potwierdzających przeprowadzenie SOOŚ.
Odnośnie niniejszego zapisu w instrukcji do wypełnienia pkt 8: „Zalecane jest również zamieszczenie informacji w jaki sposób SOOŚ (w szczególności prognoza) dla danego planu lub programu odnosi się do SOOŚ FEnIKS.” – należy zaznaczyć, że dotyczy on jedynie sytuacji, gdy dany projekt wynika z planu lub programu, dla którego przeprowadzono SOOŚ.
Pytania w zakresie analizy klimatycznej
Zgodnie z definicją Kryterium nr 17 Odporność infrastruktury na zmiany klimatu „(…) Projekt jest zgodny z metodologią wynikającą z Wytycznych Komisji Europejskiej: ZAWIADOMIENIE KOMISJI Wytyczne techniczne dotyczące weryfikacji infrastruktury pod względem wpływu na klimat w latach 2021–2027 (2021/C 373/01)”.
Na str. 9 ww. Wytycznych jako infrastrukturę wskazano inne rzeczowe aktywa trwałe z szerszych obszarów polityki, w tym (…) transportu (…). Z kolei, w tabeli nr 2 zamieszczonej na stronach 20 – 21 ww. Wytycznych wskazano kategorie projektów infrastrukturalnych wymagających oceny śladu węglowego. Wśród tych projektów wskazano również Nabywanie taboru, statków, floty transportowej.
W związku z powyższym w przypadku zakupu taboru szynowego (tramwaje, metro) należy przeprowadzić co najmniej, opisany szczegółowo w przedmiotowych Wytycznych, etap preselekcji w przypadku każdego z dwóch filarów tj. Neutralności klimatycznej oraz Odporności na zmiany klimatu. Jeśli na tym etapie okaże się, iż w wyniku wykonanych analiz nie będzie konieczności prowadzenia dalszych szczegółowych analiz i podejmowania odpowiednich działań mitygacyjnych i adaptacyjnych – należy to szczegółowo uzasadnić tj. w przypadku filaru Neutralność klimatyczna jeśli bezwzględne lub względne wielkości emisji gazów cieplarnianych z projektu w typowym roku eksploatacji nie przekraczają poziomu 20 000 ton ekwiwalentu CO2 rocznie, a w przypadku filaru Odporność na zmiany klimatu jeśli po wykonaniu analizy wrażliwości, narażenia i oceny podatności na wybrane zagrożenia klimatyczne okaże się, że dla projektu nie istnieje jakiekolwiek potencjalne znaczne ryzyko zmiany klimatu wymagające podjęcia dodatkowych działań adaptacyjnych.
Analiza klimatyczna może stanowić osobny załącznik do wniosku o dofinansowanie (w zależności od naboru może mieć on inny numer) lub stanowić rozdział Studium wykonalności.
Zakres analizy klimatycznej został określony w załączniku B. pkt 2 (str. 50, 51) do Wytycznych technicznych dotyczących weryfikacji infrastruktury pod względem wpływu na klimat w latach 2021-2027 (2021/C 373/01) https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52021XC0916(03). Analizę należy wykonać zgodnie z metodologią opisaną w w/w wytycznych, gdyż jest to warunkiem spełnienia obligatoryjnego kryterium horyzontalnego nr 17 dla programu FEnIKS – Odporność infrastruktury na zmiany klimatu.
Dodatkowo informujemy, że został także opracowany polski poradnik https://www.gov.pl/web/klimat/poradnik-weryfikacji-inwestycji-pod-wzgledem-wplywu-na-klimat-i-adaptacji-do-zmian-klimatu-w-okresie-programowania-ue-2021-2028, którym można się dodatkowo posłużyć wykonując analizę klimatyczną.
Tak, jak najbardziej jest wymagane przeprowadzenie analizy klimatycznej w zakresie łagodzenia zmian klimatu dla zakupu lokomotyw. W Wytycznych technicznych dotyczących weryfikacji infrastruktury pod względem wpływu na klimat w latach 2021–2027 jako kategorię projektów wymagających oceny śladu węglowego (Tabela 2 „Wykaz dotyczący preselekcji – ślad węglowy – przykłady kategorii projektów”) wskazano Nabywanie taboru, statków, floty transportowej.
Wytyczne dostępne są pod linkiem:
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/HTML/?uri=CELEX:52021XC0916(03)
W tabeli 2 „Wykaz dotyczący preselekcji – ślad węglowy – przykłady kategorii projektów” zamieszczonej na stronach 20 – 21 Wytycznych technicznych dotyczących weryfikacji infrastruktury pod względem wpływu na klimat w latach 2021–2027 wskazano kategorie projektów, dla których konieczna jest analiza (ocena) śladu węglowego. Wśród tych kategorii uwzględniono infrastrukturę drogową, kolejową oraz transport miejski. W związku z powyższym, projekty transportu publicznego powinny posiadać analizę śladu węglowego. Metodyka oceny śladu węglowego projektów infrastrukturalnych została wskazana w rozdziale 3.2.2.1 ww. Wytycznych. Następnie, w zależności od wartości emisji względnych i bezwzględnych gazów cieplarnianych w tonach ekwiwalentu CO2 rocznie w typowym roku eksploatacji należy wykonać kolejne etapy weryfikacji w zakresie łagodzenia zmian klimatu lub skończyć analizę na etapie preselekcji, jeżeli żadna z ww. wartości nie przekroczy 20 000 ton.
Wykonując weryfikację projektu w zakresie neutralności klimatycznej należy przede wszystkim sprawdzić na etapie preselekcji, czy projekt wymaga obliczenia śladu węglowego zgodnie z tabelą 2 zamieszczoną na str. 22 Wytycznych technicznych dotyczących weryfikacji infrastruktury pod względem wpływu na klimat w latach 2021–2027 . Jeśli projekt należy do kategorii projektów, dla których ocena śladu węglowego jest konieczna należy wykonać II etap analizy tj. ilościowo określić bezwzględną i względną emisję gazów cieplarnianych w tonach ekwiwalentu CO2 rocznie (nie ma potrzeby pokazywania całej ścieżki obliczeń, wystarczą ostateczne wyniki).
Jeśli ww. wartości nie przekroczą 20 000 ton ekwiwalentu CO2 rocznie (wartość dodatnia lub ujemna), to na tym etapie można zakończyć weryfikację w zakresie neutralności klimatycznej.
Jeśli jednak którakolwiek z ww. wartości przekroczy 20 000 ton ekwiwalentu CO2 rocznie, należy oszacować wartość pieniężną emisji gazów cieplarnianych (oraz jej redukcji), uwzględnić zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim” w koncepcji projektu, analizie wariantów oraz analizie kosztów i korzyści; a także wykonać ocenę zgodności z celami klimatycznymi na 2030 r. i na 2050 r.
Należy mieć na uwadze, że w KPO oraz FENIKS są inne wymogi w zakresie wykonania analizy klimatycznej.
W KPO była wymagana analiza klimatyczna tylko dla projektów o wartości powyżej 10 mln i w zakresie adaptacji do zmiany klimatu. Stosowanie metodologii określonej w Wytycznych technicznych dotyczących weryfikacji infrastruktury pod względem wpływu na klimat w latach 2021–2027 (dalej: Wytyczne Techniczne KE*) było zalecane, ale nie obligatoryjne.
Natomiast dla projektów finansowanych w ramach programu FEnIKS już na poziomie definicji horyzontalnego kryterium obligatoryjnego nr 17 wskazano konieczność wykonania analizy klimatycznej zgodnej z metodologią z Wytycznych Technicznych KE*, co oznacza wykonanie weryfikacji zarówno w zakresie łagodzenia (neutralności klimatycznej), jak i adaptacji (odporności na zmiany klimatu). W Wytycznych Technicznych KE* wskazano kategorie projektów, które wymagają oceny śladu węglowego: rozdział nr 3.2.1. Preselekcja – etap 1 (łagodzenie) – Tabela 2 „Wykaz dotyczący preselekcji – ślad węglowy – przykłady kategorii projektów”.
Jeśli dany projekt znajduje się w tej kategorii, to należy wykonać ocenę śladu węglowego i przejść kolejne etapy weryfikacji w zależności od wyników emisji względnych i bezwzględnych.
W kolejnych rozdziałach Wytycznych KE* zawarte są szczegółowe instrukcje co do przeprowadzenia analiz:
3.2.2.1. Metodyka oceny śladu węglowego projektów infrastrukturalnych
3.2.2.2. Ocena emisji gazów cieplarnianych
3.2.2.3. Scenariusze odniesienia (ślad węglowy, analiza kosztów i korzyści)
3.2.2.4. Kalkulacyjny koszt emisji
3.2.2.5. Weryfikacja zgodności z wiarygodną ścieżką prowadzącą do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w latach 2030–2050
* https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/HTML/?uri=CELEX:52021XC0916(03)
Definicje pojęcia „emisji względnych i bezwzględnych” można znaleźć W Wytycznych technicznych dotyczących weryfikacji infrastruktury pod względem wpływu na klimat w latach 2021–2027 i metodyce EBI, na których opierają się te Wytyczne.
Emisja bezwzględna to roczna emisja gazów cieplarnianych oszacowana dla typowego roku eksploatacji, a emisja względna to różnica miedzy poziomem emisji bezwzględnych i bazowych. Emisja bazowa to z kolei emisja gazów cieplarnianych w sytuacji, gdyby projekt nie został zrealizowany.
Na potrzeby analizy klimatycznej powinny być określone ilościowo emisje bezwzględne i względne dla jednego typowego roku eksploatacji.
Należy podać dane klimatyczne dla obszaru odpowiadającego zakresowi projektu. W przypadku eksploatacji planowanego do zakupu taboru na kilku różnych trasach wystarczy wskazanie najważniejszych zagrożeń klimatycznych na trasie przejazdu taboru, które mogą się różnic w zależności od kraju i być może wymagają odpowiedniego dostosowania taboru.
Do weryfikacji w zakresie adaptacji do zmian klimatu, na etapie preselekcji należy wybrać ryzyka klimatyczne adekwatne dla danego projektu. Przykładowo jeśli projekt zlokalizowany jest w znacznej odległości od obszarów morskich nie należy brać pod uwagę scenariuszy dla ryzyka związanego z podnoszeniem się poziomu mórz.
Mając na uwadze powyższe, wybierają Państwo z zagrożeń klimatycznych, te które maja znaczenie dla projektu, odpowiednio to uzasadniając i te zagrożenia dalej analizują. Te same wybrane zagrożenia / ryzyka klimatyczne należy wziąć pod uwagę w analizie wrażliwości, narażenia i podatności, a potem na dalszych etapach weryfikacji w zależności od wyników oceny podatności.
Listę zagrożeń klimatycznych mogą Państwo znaleźć np. w następujących dokumentach:
W przygotowanej na potrzeby wniosku o dofinansowanie dokumentacji (powinni Państwo uwzględnić również ryzyka z MPA, bo mają one znaczenie w lokalizacji projektu i pod warunkiem, że Państwo się na MPA powołują w którymkolwiek punkcie załącznika 4 do wniosku o dofinansowanie lub / i SW. Dodatkowo w ryzykach klimatycznych należy uwzględnić wszystkie inne ryzyka, które mogą być istotne dla danego projektu ubiegającego się o dofinansowanie ze środków Programu FEnIKS 2021 – 2027.
Poniżej przedstawiamy przykładową listę źródeł informacji o klimacie i prognozowanych zmianach:
Portal KLIMADA 2.0 – informacje na temat prognoz klimatycznych dla Polski
Państwowy Instytut Meteorologiczny (IMGW) – źródło informacji o aktualnym klimacie Polski
Hydroportal to publiczny portal dotyczący szeroko pojętej tematyki wodnej na terenie Polski. Umożliwia przegląd danych dotyczących ryzyka powodziowego, przeciwdziałania suszy czy prezentujący plany gospodarowania wodami.
https://isok.gov.pl/hydroportal.html
Mapy Osuwisk i Terenów Zagrożonych Ruchami Masowymi
https://www.pgi.gov.pl/osuwiska/sopo-aktualnosci/szczegoly/12053-mapy-osuwisk-dla-kolejnych-gmin-i-powiatow.html
https://geoportal.pgi.gov.pl/portal/page/portal/SOPO/Wyszukaj3
PORADNIK DLA MIAST w zakresie identyfikacji obszarów zagrożonych wodami opadowymi na terenach zurbanizowanych https://www.gov.pl/web/wody-polskie/materialy-informacyjne
Ponadto informujemy, że przydatne źródła informacji do wykonania analiz klimatycznych są zamieszczone na poniższej stronie.
W przypadku, gdy wynikiem etapu preselekcji będą ryzyka klimatyczne, dla których określono niski poziom podatności projektu, weryfikacja projektu w zakresie adaptacji do zmian klimatu powinna być zakończona na tym etapie bez konieczności wskazywania jakichkolwiek działań adaptacyjnych.
W przypadku, gdy wynikiem etapu preselekcji będą ryzyka klimatyczne, dla których określono średni poziom podatności projektu, mogą Państwo zakończyć weryfikację na tym etapie pod warunkiem przedstawienia wyczerpującego uzasadnienia i wykazania, że obecnie posiadane instrukcje oraz zastosowane rozwiązania techniczne będą wystarczające do zarządzania ryzykiem i sprowadzenia wskazanych ryzyk klimatycznych do poziomu akceptowalnego.
Jeśli jednak dla któregokolwiek ryzyka klimatycznego zostanie wskazana wysoka podatność projektu, wtedy muszą Państwo wykonać II etap weryfikacji w zakresie adaptacji do zmian klimatu (tj. szczegółową ocenę ryzyka) niezależnie od posiadanych procedur.
Sam fakt posiadania procedur lub instrukcji postępowania nie jest wystarczający do zakończenia weryfikacji w zakresie adaptacji do zmian klimatu na etapie preselekcji. Jednocześnie, nie ma potrzeby załączenia tych dokumentów do wniosku o dofinansowanie.
W przypadku, gdy zakres projektu obejmuje część infrastrukturalną i zakupową, można przygotować jedną analizę klimatyczną. Jednakże, należy w tej analizie uwzględnić wszystkie komponenty projektu, a zatem np. w analizie wrażliwości (i kolejnych analizach) uwzględnić zarówno zakup, jak i budowę nowej infrastruktury.
Skontaktuj się z nami
Formularz kontaktowy i kontakt dedykowany
dla mediów i dla obywateli
Plac Europejski 2, 00-844 Warszawa
Poniedziałek – piątek,
godz.: 8:15 – 16:15