Konflikt w projektach: partycypacja jako narzędzie rozwiązań

W dniach 6–8 maja 2026 r. Centrum Unijnych Projektów Transportowych zorganizowało międzynarodowe wydarzenie poświęcone partycypacji społecznej w projektach infrastrukturalnych. Przez trzy dni eksperci z Polski i kilku krajów Unii Europejskiej rozmawiali o tym, jak skutecznie prowadzić dialog z mieszkańcami – i jak zapobiegać konfliktom, zanim przerodzą się w kryzys.

Dzień 1. Europejskie doświadczenia w angażowaniu obywateli

Pierwszy dzień miał charakter zamknięty i był skierowany do społeczności REGIO Peer2Peer ds. partycypacji społecznej. Program obejmował warsztaty eksperckie oraz wizytę studyjną w siedzibie CUPT – miejscu, gdzie partycypacja społeczna realnie wpłynęła na kształt przestrzeni publicznej.

João Dinis z gminy Cascais (Portugalia) pokazał, jak długofalowa komunikacja może angażować mieszkańców nawet wokół trudnych tematów, takich jak polityka klimatyczna. Luigi Reggi z Monithon Europe zwrócił uwagę na monitoring obywatelski jako sposób przekształcania konfliktów w konstruktywny dialog. Brian Barrett z Galway City Council (Irlandia) mówił o projektowaniu procesów partycypacyjnych dostępnych dla grup, które rzadko biorą udział w konsultacjach.

Dzień 2. Psychologia konfliktu i prewencja

Drugi dzień miał charakter otwartej konferencji. Zgromadził ekspertów z administracji publicznej, samorządów, organizacji społecznych oraz przedstawicieli Komisji Europejskiej.

Panel poświęcony psychologii konfliktu dotknął praktycznych aspektów zarządzania napięciami społecznymi – emocji, manipulacji, budowania zaufania i komunikacji w sytuacjach kryzysowych. Paneliści z Gdańska, Łodzi i zagranicy zgodnie wskazywali: prosty język i empatia robią więcej niż formalne procedury konsultacyjne.

Warsztaty „Partycypacja jako narzędzie prewencji konfliktu” potwierdziły, że wiele sporów wokół inwestycji nie wynika ze sprzeciwu wobec zmian – lecz z poczucia wykluczenia z procesu decyzyjnego. Transparentność i szczery dialog znacząco zwiększają akceptację społeczną, nawet dla trudnych decyzji infrastrukturalnych.

Dzień zamknął panel plenarny „Konflikt w przestrzeni publicznej – źródła, dynamika, możliwości”. Eksperci podkreślali: dobrze prowadzony konflikt ujawnia realne potrzeby społeczne i prowadzi do trwalszych rozwiązań.

Dzień 3. Transfer wiedzy do praktyki transportowej

Trzeci dzień był poświęcony przeniesieniu wiedzy do konkretnych projektów transportowych i budowaniu trwałej sieci współpracy.

Warsztaty „Transfer doświadczeń na transport i infrastrukturę” prowadzono metodą World Café – rotacyjnych dyskusji przy stolikach tematycznych. Rozmowy dotyczyły m.in. adaptowania metod partycypacyjnych do projektów drogowych i kolejowych, specyfiki konfliktów infrastrukturalnych oraz edukacji obywatelskiej w sektorze transportu.

Uczestnicy wskazywali, że mieszkańcy akceptują nawet trudne decyzje infrastrukturalne – pod warunkiem, że mają poczucie realnego wpływu i rozumieją długofalowe korzyści z inwestycji.

Dzień zakończyła sesja sieciująca „Razem więcej – plan rozwoju sieci”, podczas której mapowano kompetencje uczestników i planowano dalsze wspólne inicjatywy w ramach społeczności partycypacyjnej CUPT.

Partycypacja to nie koszt, to inwestycja

Trzydniowe wydarzenie potwierdziło jedną rzecz: partycypacja społeczna nie jest dodatkiem do projektów infrastrukturalnych. Jest warunkiem ich powodzenia. Konflikt – odpowiednio rozpoznany i przeprowadzony – może być źródłem lepszych decyzji publicznych i trwalszego zaufania mieszkańców do instytucji.

Wydarzenie przygotował i przeprowadził zespół ds. partycypacji społecznej. Za całość odpowiadał Krzysztof Rodziewicz. Wydarzenie prowadziły Karolina Ptaszyńska, Ewa Paderewska, Maciej Wójcik i Olga Zuchora, Edyta Boratyńska-Karpiej, Piotr Kocjan i Edyta Jaszczuk. Wspierały: Agata Sobczyk i Jolanta Belka

CUPT będzie kontynuować działania na rzecz budowania kultury partycypacji w sektorze transportu i infrastruktury w Polsce.