Raport CUPT i Polskiej Izby Kolei: kolej między liberalizacją rynku a rewolucją technologiczną
Polska kolej jest na progu przełomu. Nadchodząca dekada przyniesie nie tylko dalszą transformację technologiczną, ale także fundamentalną zmianę zasad funkcjonowania rynku – wynika ze wspólnego raportu CUPT i Polskiej Izby Kolei.
„Liberalizacja nie jest celem samym w sobie – jest narzędziem do podniesienia efektywności i konkurencyjności całego systemu kolejowego. (…) to kolejny krok w tworzeniu przewidywalnego, transparentnego i otwartego rynku” – Joanna Lech, dyrektor Centrum Unijnych Projektów Transportowych.
W centrum tego procesu znajduje się właśnie CUPT, który z instytucji zarządzającej funduszami unijnymi przekształca się w organizatora i integratora nowego, konkurencyjnego rynku kolejowego dalekobieżnych przewozów pasażerskich. To właśnie CUPT we współpracy z Ministerstwem Infrastruktury (MI) przygotowuje grunt pod system, w którym międzywojewódzkie i międzynarodowe przewozy kolejowe będą udzielane na podstawie przejrzystych, konkurencyjnych przetargów, finansowanych ze środków publicznych w ramach umów o świadczenie usług publicznych (PSC).
- Przeczytaj też: Liberalizacja kolei dalekobieżnych w Polsce: Strategiczna rola CUPT w transformacji rynku transportowego
Najważniejsze wnioski z raportu
- Transformacja rynku to proces, nie chwilowy „boom”.
Raport wskazuje, że obecny wzrost inwestycji w kolej jest elementem długofalowej transformacji napędzanej m.in. przez środki UE oraz zmiany regulacyjne. - Kluczowy impuls: otwarcie rynku i nowe modele kontraktowania usług.
W perspektywie kolejnych lat rosnąć będzie znaczenie konkurencji oraz mechanizmów opartych na przetargach i efektywności operacyjnej, a nie wyłącznie ceny — co zmienia warunki dla przewoźników i dostawców taboru. - Technologia staje się głównym motorem zmian.
W raporcie mocno wybrzmiewa rosnąca rola systemów cyfrowych i telematycznych, utrzymania predykcyjnego opartego o dane, integracji infrastruktury i taboru oraz kompetencji w obszarze IT i cyberbezpieczeństwa. - Wizja „kolei pasażerocentrycznej”: integracja usług i rozwój połączeń.
Dokument opisuje kierunek rozwoju w stronę lepszej dostępności połączeń, integracji taryf i sprzedaży, efektywniejszego wykorzystania przepustowości oraz rozwoju transportu dużych prędkości i połączeń międzynarodowych.
- Przeczytaj też: Dołącz do Forum Otwarta Kolej
Kolej 2030
22 maja 2026 | Kolej 2030
Kolejowy Plan Transportowy: zakończenie konsultacji społecznych
Najświeższe informacje dotyczące konsultacji społecznych projektu, w których przygotowaniu aktywnie brał udział CUPT, wspierając prace Ministerstwa Infrastruktury.
Więcej
08 kwietnia 2026 | Kolej 2030
Nowe unijne ramy pomocy publicznej. Jak TBER zmieni polski transport?
Komisja Europejska tnie biurokrację. Nowe rozporządzenie TBER ułatwia i przyspiesza finansowanie projektów kolejowych, intermodalnych oraz żeglugi śródlądowej. Mniej formalności to szybsze inwestycje w ekologiczny tabor i nowoczesne terminale. Poznaj kluczowe założenia nowych przepisów i dowiedz się, co to oznacza w praktyce.
Więcej
06 lutego 2026 | Kolej 2030
Start współpracy CUPT i Port Polska. Pasażerowie zyskają więcej połączeń, lepszą jakość i tańsze bilety
Będzie większa konkurencja na polskiej kolei. Centrum Unijnych Projektów Transportowych (CUPT), wspierające Ministerstwo Infrastruktury w procesie otwarcia rynku pasażerskich przewozów dalekobieżnych w 2030 roku, nawiązało współpracę ze spółką Centralny Port Komunikacyjny, odpowiadającą za inwestycje strategiczne programu Port Polska.
Więcej
15 stycznia 2026 | Kolej 2030
Nadrekompensata a otwarcie rynku kolejowego. Ekspert: To wyzwanie dla całej Europy
Polska przygotowuje się do otwarcia rynku kolejowego. Zmiana ta ma zwiększyć konkurencyjność i poprawić jakość usług, ale wiąże się z koniecznością uporządkowania zasad finansowania transportu publicznego. Jednym z najważniejszych tematów jest rozliczanie rekompensaty i nadrekompensaty w umowach PSC.
WięcejSkontaktuj się z nami
Formularz kontaktowy i kontakt dedykowany
dla mediów i dla obywateli
Plac Europejski 2, 00-844 Warszawa
Poniedziałek – piątek,
godz.: 8:15 – 16:15