Trzy nowe priorytety dla transportu w FEnIKS

Podczas XVIII posiedzenia Komitetu Monitorującego Program Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS), które odbyło się 7 listopada 2025 roku w Warszawie, zaakceptowano zmiany umożliwiające lepsze dostosowanie programu do aktualnych wyzwań geopolitycznych i inwestycyjnych.

Najważniejsze zmiany traktujące o transporcie:

• Dodane zostały dwa nowe priorytety transportowe współfinansowane z Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, umożliwiające realizację projektów spełniających warunki nowej regulacji unijnej. Obejmują one inwestycje infrastrukturalne o znaczeniu zarówno wojskowym, jak i cywilnym (kolej, drogi, porty morskie). Oznacza to, że Polska będzie mogła realizować przedsięwzięcia związane z podwójnym zastosowaniem („dual-use”) kluczowe dla bezpieczeństwa, logistyki i mobilności europejskiej gospodarki.
• Realokacja części środków z priorytetów RESTORE – dla zapewnienia większej elastyczności i dopasowania inwestycji do bieżących potrzeb transportowych oraz zwiększonego finansowania przedsięwzięć odpowiadających na nowe wyzwania.
• Wsparcie dla rozwoju Zintegrowanego Modelu Ruchu (ZMR) od 2026 roku w ramach Priorytetu IV. Nowy komponent programu pozwoli na wdrożenie innowacyjnych rozwiązań w zakresie modelowania i zarządzania ruchem na szczeblu krajowym i regionalnym. Dzięki temu powstanie narzędzie realnie wspierające decyzyjność w inwestycjach transportowych, politykach miast i regionów oraz planowaniu długoterminowym.

Dodatkowo, modyfikacje obejmują także nowe priorytety dla obszaru energetyki i zdrowia, działania pomocowe oraz ewaluacje skupiające się na efektach wdrażania programów unijnych w perspektywie kilku lat. Aktualizacja programu FEnIKS to również gwarancja utrzymania wysokiego tempa wdrażania inwestycji. Dotychczas zakontraktowano ponad połowę dostępnych funduszy, a do końca 2025 roku celem jest 60% kontraktacji.

Znaczenie dla beneficjentów

Przyjęte zmiany sprawią, że FEnIKS będzie lepiej odpowiadał na potrzeby samorządów, zarządców infrastruktury i operatorów transportu. Dwa nowe priorytety transportowe otwierają drogę do finansowania inwestycji zapewniających zarówno strategiczne bezpieczeństwo kraju, jak i lepszą mobilność mieszkańców. Rozbudowany ZMR pozwoli z kolei lepiej planować i monitorować efekty inwestycji, nie tylko na etapie budowy, ale przede wszystkim późniejszego użytkowania i integracji różnych rodzajów transportu.

• Przeczytaj też: 700 milionów na autobusy i trolejbusy. Jest nowy konkurs CUPT