Wielki projekt Piłsudskiego wraca do łask – dzięki rekordowo wielkim pieniądzom z Unii Europejskiej

Flagowa inwestycja II Rzeczypospolitej – kolejowa Magistrala Węglowa – na niemal sto lat po swoim powstaniu już niebawem odzyska dawny blask. PKP Polskie Linie Kolejowe we współpracy z Centrum Unijnych Projektów Transportowych pozyskały Fundusze Europejskie na kompleksową rozbudowę linii kolejowych między Maksymilianowem a Kościerzyną – to ponad stukilometrowy odcinek znajdujący się na trasie z Trójmiasta do Bydgoszczy. Unijne środki są też na przebudowę węzła kolejowego w Toruniu.

Linia kolejowa nr 201, która powstawała w latach 1926-1933, była największą i najnowocześniejszą inwestycją dwudziestolecia międzywojennego. Umożliwiała wygodny i sprawny transport węgla ze Śląska do Portu w Gdyni, z pominięciem ówczesnego Wolnego Miasta Gdańska. Po drugiej wojnie światowej przestała pełnić tę rolę, obecnie wykorzystywana jest głównie w ruchu lokalnym.

Już wkrótce ma to się zmienić dzięki projektowi PKP Polskie Linie Kolejowe pn. „Prace na odcinku Maksymilianowo – Kościerzyna”, który właśnie uzyskał wsparcie z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027. Inwestycja warta ponad 6,65 mld zł otrzyma dofinansowanie wynoszące 4,6 mld zł. Jest to rekordowo wysokie dofinansowanie na rozwój infrastruktury kolejowej w naszym kraju, przyznane nie tylko w ramach programu FEnIKS, ale od początku członkostwa Polski w Unii Europejskiej.

 – To największe w historii środki z Funduszy Europejskich dla polskiej kolei – podkreśla Joanna Lech, dyrektor Centrum Unijnych Projektów Transportowych. – Dzięki wsparciu Funduszy Europejskich tworzymy nowoczesną sieć transportową. Takie trasy jak ta pozwalają skuteczniej i szybciej łączyć mieszkańców. Ale to też rozwój ekologicznego kolejowego transportu towarowego, który może być prawdziwym krwioobiegiem polskiej gospodarki.

Szybciej z centralnej Polski na Pomorze

Prace obejmą 100-kilometrowy odcinek między Maksymilianowem a Kościerzyną i będą realizowane w ramach czterech kontraktów w latach 2025 – 2029. Linia kolejowa nr 201 zyska drugi tor i zostanie zelektryfikowana. Powstaną nowe łącznice, a na trasie pojawią się nowoczesne i bezpieczne urządzenia sterowania ruchem kolejowym. Powstanie 10 nowych wiaduktów i 5 mostów, a już istniejące konstrukcje przejdą gruntowną modernizację. Poprawi się też bezpieczeństwo na ok. 30 przejazdach kolejowo-drogowych.

– Inwestycje kolejowe w województwie kujawsko-pomorskim to przykład, jak dzięki funduszom europejskim możemy realnie poprawiać jakość życia mieszkańców i wzmacniać konkurencyjność naszej gospodarki. Skrócenie czasu przejazdu, lepszy dostęp do kolei i sprawniejszy transport towarów do portu w Gdyni to konkretne korzyści, które już wkrótce odczujemy wszyscy – mówi minister infrastruktury Dariusz Klimczak.

Nowoczesny kształt zyska również infrastruktura dla podróżnych, która będzie też dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Prace na odcinku Maksymilianowo – Kościerzyna obejmują modernizację 8 stacji i 10 przystanków osobowych oraz montaż Systemu Dynamicznej Informacji Pasażerskiej, który będzie na bieżąco informować o aktualnych godzinach odjazdów i przyjazdów pociągów. Ale to nie wszystko: podróżni będą mogli też skorzystać z nowych peronów we wsi Szenajda w powiecie kościerskim – do tej pory przez tą miejscowość pociągi przejeżdżały bez zatrzymania.

Alternatywne połączenie Bydgoszcz – Trójmiasto coraz bliżej

Projekt „Prace na odcinku Maksymilianowo – Kościerzyna” jest już kolejnym elementem większego przedsięwzięcia, które polega na stworzeniu nowego połączenia kolejowego na linii Bydgoszcz – Trójmiasto. Do tej pory, przy wsparciu m.in. Funduszy Europejskich, zrealizowano prace na odcinkach Kiełpinek – Glincz i Glincz – Kartuzy (woj. pomorskie, aglomeracja trójmiejska). W kolejnych latach PKP PLK zamierza też zmodernizować linię kolejową z Kościerzyny do Gdyni.

Wszystko razem ma pozwolić stworzyć alternatywny ciąg linii kolejowych z Bydgoszczy do Trójmiasta, co w efekcie umożliwiłoby przeniesienie części ruchu towarowego do portów morskich w Gdyni i w Gdańsku, który obecnie odbywa się liniami kolejowymi 9, 131 i 202. Tym samym zostaną odciążone odcinki, które odgrywają ważną rolę w ruchu pasażerskim, na przykład między Tczewem a Gdańskiem Głównym.

– Dzięki środkom z programu FEnIKS możemy realizować ambitne projekty, które zwiększają przepustowość linii, poprawiają bezpieczeństwo i komfort podróży. Ponad 5,5 mld zł dofinansowania pozwoli nam zmodernizować kluczowe odcinki infrastruktury kolejowej na trasie z Bydgoszczy do Trójmiasta, jak również w Toruniu – dodaje Małgorzata Kuczewska-Łaska, Członek Zarządu – dyrektor ds. finansowych PKP Polskich Linii Kolejowych S.A.

Toruń: kolej bliżej mieszkańców

Dobre informacje mamy również dla mieszkańców Torunia – są już kolejne unijne środki na usprawnienie komunikacji wewnątrz miasta. 550 mln zł z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 pomoże zrealizować przekrojowy projekt o łącznej wartości niemal 685 mln zł.

– PKP PLK wspólnie z władzami miasta zadba o lepszy dostęp do kolei oraz sprawniejsze podróże w obrębie toruńskiego węzła kolejowego – tłumaczy dyrektor ds. finansowych PKP PLK.

Prace obejmą modernizację znajdującej się w centrum miasta linii kolejowej nr 353, która łączy Toruń Główny ze stacją Toruń Wschodni. Poprawi się stan techniczny infrastruktury dworcowej i drogowej, a dzięki wyeliminowaniu znajdujących się tu ograniczeń w postaci „wąskich gardeł”, podróż będzie przyjemniejsza i krótsza. Działania obejmą także linie styczne, tj. 27, 207 i 246, jak również przebudowę dróg, ciągów pieszych oraz budowę nowych miejsc postojowych.

Likwidacja wąskiego gardła i nowy peron

Największe zmiany zajdą w rejonie Placu Pokoju Toruńskiego. Co planują kolejarze? W tunelu pod placem, w którym obecnie znajduje się jeden tor kolejowy, powstanie drugi, co pozwoli zlikwidować wąskie gardło ograniczające przepustowość węzła kolejowego. Ponadto na odcinkach: Toruń Miasto – Toruń Wschodni i części szlaku Toruń Wschodni – Papowo Toruńskie, zostanie wymieniona nawierzchnia torowa i podtorze, nowa i wytrzymała ma być także sieć trakcyjna zasilająca pociągi.

Z kolei na stacji Toruń Wschodni zostanie wybudowany nowy, czwarty peron, a trzy już istniejące zyskają zupełnie nowe oblicze. Pojawią się nowe ławki oraz nowoczesny system informacji dla podróżnych. Przebudowane zostanie też znajdujące się tu przejście pod torami kolejowymi. Klimatyczna stacja znów będzie zachwycać!

Remont mostu i nowa kładka dla pieszych

Wrażenie zrobi również Most kolejowy im. Ernesta Malinowskiego – stały element nadwiślańskiej panoramy Torunia. Żelazna konstrukcja z XIX wieku zostanie odnowiona: zyska zabezpieczenie antykorozyjne i zostanie pomalowana, wyremontowane zostaną przyczółki i podporu mostu.

Szykuje się też nowość, z której cieszyć będą się miłośnicy spacerów i nadrzecznych widoków: od dworca Toruń Miasto do ul. Dybowskiej zostanie wytyczony ciąg pieszo-rowerowy, którego głównym elementem będzie kładka przylegająca do mostu kolejowego.

Miejskie inwestycje drogowe

Z myślą o pieszych, rowerzystach i osobach z ograniczoną mobilnością planowana jest ponadto rozbiórka i budowa nowej kładki Garbaty Mostek, łączącej ul. Chrobrego z ul. Sobieskiego. Nowe przejście nad torami kolejowymi ma być wyposażone w dwie windy, a konstrukcja zapewni bezpieczeństwo wszystkim użytkownikom ruchu. Ponadto miasto Toruń przebuduje ul. Sowińskiego przy stacji Toruń Miasto oraz wybuduje w tym miejscu miejsca parkingowe.

Przebudowa linii kolejowej nr 353 to inwestycja w przyszłość Torunia: dzięki niej kolej będzie mogła na nowo stać się wiodącym środkiem transportu w mieście. Nowoczesna infrastruktura ułatwi codzienne podróże i stworzy warunki umożliwiające dalszy rozwój komunikacji publicznej. Zakończenie prac jest planowane w IV kwartale 2028 r.

O Funduszach Europejskich

Program Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 (FEnIKS) to kontynuacja wcześniejszych programów Infrastruktura i Środowisko (2007-2013, 2014-2020). Jego głównym celem jest rozwój infrastruktury technicznej i społecznej w duchu zrównoważonego rozwoju. Centrum Unijnych Projektów Transportowych (CUPT) pełni funkcję Instytucji Pośredniczącej dla priorytetów transportowych, m.in.:

• Transport miejski,
• Wsparcie sektora transportu z Funduszu Spójności i EFRR,
• Pomoc Techniczna.

Rekordowe środki

Całkowita alokacja programu FEnIKS dla Polski wynosi 103,3 mld zł, z czego ponad połowa (55,1 mld zł) przeznaczona jest na transport. Największe wsparcie jest na kolej – 22,7 mld zł. Do połowy sierpnia 2025 r. CUPT:

• podpisało 11 umów o dofinansowanie na łączną kwotę 4,3 mld zł (ok. 20% alokacji),
• zatwierdziło 24 wnioski o płatność na 1,6 mld zł.

Z kolei na transport miejski Polska ma do rozdysponowania 8,5 mld zł. Ponad połowa środków już pracuje – podpisano 39 umów o wartości 4,6 mld zł.