Nadrekompensata a otwarcie rynku kolejowego. Ekspert: To wyzwanie dla całej Europy
Polska przygotowuje się do liberalizacji rynku pasażerskich przewozów kolejowych. Zmiana ta ma zwiększyć konkurencyjność między operatorami i poprawić jakość usług, ale wiąże się z koniecznością uporządkowania zasad finansowania transportu publicznego. Jednym z najważniejszych tematów jest rozliczanie rekompensaty i nadrekompensaty w umowach o świadczenie usług publicznych (PSC).
— Rekompensata to różnica między kosztami realizacji usług publicznych a przychodami operatora, powiększona o rozsądny zysk. Zgodnie z prawem UE rekompensatą jest także każda korzyść pochodząca ze środków publicznych — w tym tabor czy infrastruktura — wyjaśnia dr hab. Stefan Akira Jarecki, prof. Politechniki Warszawskiej.
Problem pojawia się w przypadku projektów taborowych współfinansowanych z funduszy UE. Ich cykl życia wynosi zwykle 30–40 lat, podczas gdy umowy PSC obowiązują przez 10–15 lat. W efekcie operator może zakończyć umowę z nierozliczoną korzyścią, co prowadzi do ryzyka nadrekompensaty.
Eksperci rozważają kilka rozwiązań. Najczęściej wskazuje się klauzule taborowe, które określają sposób rozliczenia aktywów po zakończeniu umowy. W grę wchodzi także przeniesienie taboru do nowego operatora, pozostawienie go u dotychczasowego przewoźnika z obowiązkiem udostępnienia, czy zastosowanie odpowiednich mechanizmów w przetargach, które eliminują przewagę wynikającą z posiadania taboru.
— Wszystkie kraje UE staną przed tym samym wyzwaniem. Polska może korzystać z zagranicznych doświadczeń, ale też sama stać się źródłem dobrych praktyk, bo transport publiczny mamy rozwinięty na wysokim poziomie — podkreśla prof. Jarecki.
Liberalizacja rynku to szansa na lepszą kolej, ale wymaga precyzyjnych zasad, które zapewnią uczciwą konkurencję i ochronę środków publicznych.
Cały wywiad jest do obejrzenia na naszym kanale YouTube lub do przeczytania na stronie internetowej otwartakolej.cupt.gov.pl.
Kolej 2030
22 czerwca 2026 | Kolej 2030
Wstępne konsultacje rynkowe (WKR) – na zgłoszenia udziału czekamy do 26 czerwca br.
Termin na zgłoszenia udziału we Wstępnych Konsultacjach Rynkowych w celu przygotowania postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na „Świadczenie usług publicznego transportu zbiorowego w zakresie międzywojewódzkich i międzynarodowych pasażerskich przewozów kolejowych” został wydłużony do 26 czerwca 2026 r.
Więcej
16 czerwca 2026 | Kolej 2030
Wstępne Konsultacje Rynkowe na międzynarodowe i międzywojewódzkie przewozy kolejowe
1.2026.WKR_Wstępne Konsultacje Rynkowe na Świadczenie usług publicznego transportu zbiorowego w zakresie międzywojewódzkich i międzynarodowych pasażerskich przewozów kolejowych.
CUPT w imieniu Ministerstwa Infrastruktury ogłasza Wstępne Konsultacje Rynkowe. Zgłoś się i weź udział w przygotowaniu kluczowego postępowania na pasażerskie przewozy kolejowe.
Więcej
16 czerwca 2026 | Kolej 2030
Szykujemy się do przetargów na obsługę połączeń kolejowych – Wstępne konsultacje rynkowe wystartowały!
Jak powinno wyglądać zamówienie na świadczenie usług przewozowych w zakresie międzywojewódzkiego i międzynarodowego pasażerskiego transportu kolejowego w Polsce po 2030 roku? Pytamy o to rynek. Rozpoczęły się wstępne konsultacje rynkowe.
Więcej
03 czerwca 2026 | Kolej 2030
Nowe zadanie dla CUPT: konsultacje rynkowe przed przyszłymi przetargami kolejowymi
Minister Infrastruktury powierzył Centrum Unijnych Projektów Transportowych realizację wstępnych konsultacji rynkowych dotyczących przyszłych zamówień na międzywojewódzkie i międzynarodowe kolejowe przewozy pasażerskie transportu zbiorowego.
Więcej
Skontaktuj się z nami
Formularz kontaktowy i kontakt dedykowany
dla mediów i dla obywateli
Plac Europejski 2, 00-844 Warszawa
Poniedziałek – piątek,
godz.: 8:15 – 16:15
