Jak kontraktować umowy PSC w transporcie publicznym? CUPT o liberalizacji kolei w Polsce

3 października 2025 r. w siedzibie Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej odbyła się II edycja warsztatów kolejowych organizowanych przez Centrum Unijnych Projektów Transportowych (CUPT) we współpracy z Fundacją ProKolej. Tematem przewodnim wydarzenia było kontraktowanie umów PSC w transporcie publicznym, jednak dyskusja objęła znacznie szerszy kontekst – nadchodzącą liberalizację rynku kolejowego w Polsce i wyzwania, jakie niesie hasło „Otwarta Kolej”.

Warsztaty o kluczowym momencie dla rynku kolejowego

Podczas spotkania eksperci, przedstawiciele administracji publicznej, organizatorzy transportu i przewoźnicy analizowali praktyczne aspekty przygotowania do otwartego rynku przewozów pasażerskich. W agendzie znalazły się m.in.:

• zasady zawierania i realizacji Public Service Contract (PSC),

• kwestie pomocy publicznej i stosowania przepisów o zamówieniach,

• wyzwania dotyczące otwarcia rynku i konkurencyjności usług przewozowych.

Jak podkreślali uczestnicy, proces liberalizacji to nie tylko obowiązek wynikający z unijnego prawa, ale także szansa na zwiększenie efektywności i jakości usług świadczonych pasażerom.

Warsztaty, podobnie jak wcześniejsze wydarzenia CUPT, były przestrzenią wymiany wiedzy i doświadczeń, gdzie teoria spotyka się z praktyką, a eksperci wspólnie poszukują najlepszych rozwiązań dla rozwoju kolei w Polsce.

CUPT tworzy forum współpracy i wymiany wiedzy

Spotkanie odbyło się w ramach działań Transportowego Obserwatorium Badawczego (TOB) – inicjatywy CUPT, która w 2025 roku zorganizowała już siedem wydarzeń, angażując blisko 900 uczestników z różnych obszarów sektora transportowego

W ramach TOB powstają nie tylko analizy i raporty, ale przede wszystkim praktyczne rekomendacje wdrożeniowe i wytyczne dla beneficjentów programów unijnych oraz instytucji odpowiedzialnych za rozwój transportu publicznego.

Jak zaznacza Joanna Lech, Dyrektor CUPT:

„Otwarta kolej to nie tylko liberalizacja rynku, ale przede wszystkim otwartość na współpracę i wymianę wiedzy. Wspólnie z partnerami sektora tworzymy przestrzeń, w której doświadczenia samorządów, przewoźników i ekspertów przekładają się na lepsze projekty i realną poprawę jakości transportu dla pasażerów.”

Otwarta kolej – wspólna odpowiedzialność za przyszłość sektora

Uczestnicy warsztatów zgodnie podkreślali, że nadchodzące zmiany wymagają nie tylko nowych przepisów, ale przede wszystkim świadomego podejścia do zarządzania usługami publicznymi w transporcie.
Ważną częścią debaty była dyskusja o tym, jak przygotować instytucje i operatorów do kontraktowania usług w modelu PSC w sposób przejrzysty, konkurencyjny i efektywny kosztowo, z zachowaniem wysokiej jakości dla pasażerów.

Warsztaty pokazały również, że w Polsce istnieje duże zapotrzebowanie na forum wymiany doświadczeń dotyczące liberalizacji i kontraktowania usług publicznych. Właśnie dlatego CUPT rozwija platformę Forum Wymiany Wiedzy: Otwarta Kolej, która służy budowaniu kompetencji i współpracy między kluczowymi podmiotami rynku.

Kolejne działania przed nami

II edycja warsztatów kolejowych to jedno z wielu działań CUPT realizowanych w 2025 roku w ramach TOB. Jeszcze w tym roku zaplanowano m.in. seminarium „Smart Road. Bezpieczne drogi przyszłości w UE” (15 października) oraz warsztaty „Kolej na Jakość – Kontrakt, Obsługa, Kompetencje” (4 grudnia), które będą kontynuować dyskusję o standardach usług publicznych i jakości zarządzania transportem.

Organizatorzy:
Centrum Unijnych Projektów Transportowych (CUPT)
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej
Fundacja ProKolej

Więcej o inicjatywie i planowanych wydarzeniach znajdziesz na stronie: otwartakolej.cupt.gov.pl