Działanie FENX.05.05 Tabor kolejowy – Montaż urządzeń ETCS/GSM-R

Zgodnie z zapisami § 3 ust 11 Regulaminu Naboru pn. Montaż urządzeń ETCS/GSM-R Wnioskodawca na adres mailowy: ertms@cupt.gov.pl może zadawać CUPT pytania w kwestiach dotyczących ww. postępowania. Przedstawione pytanie nie dotyczy bezpośrednio dokumentacji, ani etapów ww. naboru.

Niemniej jednak odpowiadając na pytanie, uprzejmie informuje, że Minister Infrastruktury wydał w 2024 r. „Krajowy plan wdrażania technicznej specyfikacji interoperacyjności „Sterowanie”, podstawowym celem niniejszego planu jest przekazanie uczestnikom rynku kolejowego informacji w zakresie harmonogramu rozbudowy systemu ERTMS w Polsce.

Ponadto na stronie UTK znajduje się także Informacja o linach kolejowych, które na koniec 2023 r. miały łączność cyfrowa GSM-R.

Zgodnie z Załącznikiem nr 12 do Regulaminu wyboru projektów – Warunki konkursu i założenia do Uproszczonego studium wykonalności – część „Pomoc publiczna i efekt zachęty”, w związku z występowaniem pomocy publicznej oraz wynikającym z niego wymogiem spełnienia tzw. „efektu zachęty” rozpoczęcie prac nad projektem możliwe jest od dnia następującego po dniu złożenia WoD w systemie CST, zgodnie z Decyzją KE.

Jednocześnie „Rozpoczęcie prac” oznacza pierwsze wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń lub inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna, zależnie od tego, co nastąpi wcześniej.

W opisanym przez Państwa przypadku, momentem takim jest moment zawarcia umowy z wykonawcą.

Zawarcie umowy z wykonawcą, obejmującej również element opcyjny, stanowi bowiem wyraz zamiaru przedsiębiorcy dokonania zakupu w przyszłości. Sam fakt przewidzenia prawa opcji wskazuje na podjęcie przez przedsiębiorcę decyzji inwestycyjnej jeszcze przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. W konsekwencji nie można uznać, że to pomoc publiczna stanowiła czynnik zachęcający do realizacji przedsięwzięcia – a zatem efekt zachęty nie jest spełniony.

W świetle powyższego, za datę rozpoczęcia projektu należy uznać datę zawarcia umowy z wykonawcą, a nie moment uruchomienia prawa opcji.

Nie, w takim przypadku efekt zachęty nie zostanie uznany za spełniony.

Warunek dopuszczalności pomocy publicznej odnoszący się do efektu zachęty jest spełniony, w sytuacji gdy wniosek o dofinansowanie zostanie złożony przed rozpoczęciem prac nad projektem. Za rozpoczęcie prac uważa się m.in. pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń lub inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna. Podpisanie umowy przed złożeniem wniosku oznacza, że prace nad projektem już rozpoczęły się.

NOWA ODPOWIEDŹ NA PYTANIE

W zakresie pomocy publicznej jednym z elementów warunkujących zachowanie efektu zachęty jest złożenie wniosku o dofinansowanie przed rozpoczęciem prac, przez co należy rozumieć m.in. sytuację, w której wystąpiło pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie dotyczące realizacji projektu. W przedmiotowym projekcie zawarto już umowę na dostawę pojazdów i przewidziano w niej prawo opcji z warunkami wskazanymi w pytaniu. Zatem przy założeniu, że wniosek o dofinansowanie będzie dotyczył jedynie wyposażenia w system ERTMS 20 kolejnych (dodatkowych) pojazdów, a oświadczenie o skorzystaniu z prawa opcji lub inna czynność prowadząca do nieodwracalności inwestycji zostanie podjęte po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie, można przyjąć, że nie nastąpiło rozpoczęcie prac nad projektem przed złożeniem tego wniosku.

W związku z powyższym, jeżeli skorzystanie z prawa opcji nastąpi po złożeniu wniosku o dofinansowanie i jest uzależnione od pozyskania dofinansowania, możliwe jest objęcie wsparciem kosztów zakupu i montażu urządzeń ETCS/GSM R w pojazdach zamawianych w ramach opcji, pod warunkiem spełnienia pozostałych wymogów kwalifikowalności określonych w dokumentacji naboru.

Jednocześnie należy pamiętać, że ostateczna ocena spełnienia przesłanek udzielenia dofinansowania, w tym warunku efektu zachęty, jest dokonywana przez instytucję udzielającą pomocy w ramach kompleksowej oceny wniosku.

Wniosek o dofinansowanie (WOD) nie stanowi załącznika do WOD, lecz jest dokumentem głównym składanym za pośrednictwem aplikacji WOD2021. Potwierdzeniem złożenia wniosku o dofinansowanie przez uprawnioną osobę/y do reprezentowania Wnioskodawcy (podpisaniem go), zgodnie z zapisami § 4 ust. 2 Regulaminu Konkursu, jest złożenie oświadczenia Wnioskodawcy, stanowiącego załącznik nr 5 do Regulaminu Konkursu. Oświadczenie to musi zostać opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym przez osoby umocowane do reprezentowania Wnioskodawcy.

Instrukcja użytkownika WOD2021, wskazana w załączniku nr 1 do Regulaminu, jest dokumentem informacyjnym, udostępnianym przez Instytucję Organizującą Konkurs. Dokument ten nie podlega podpisaniu ani załączaniu przez Wnioskodawcę w ramach dokumentacji aplikacyjnej.

Zgodnie z dokumentacją konkursową (POSTĘPOWANIE NR NX.05.05-IP.02-002/25), dofinansowanie mogą uzyskać wyłącznie projekty dotyczące:

Wyposażenia pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą według wzorca 4.0.0 wersji 1.1. lub wyższej w:

• urządzenie pokładowe ETCS oraz GSM-R łącznie, albo
• tylko urządzenie pokładowe ETCS, jeśli GSM-R jest już zainstalowany.

System VHF 150 MHz nie jest wskazany jako element kwalifikowalny w ramach tego konkursu.

W ramach ogłoszonego konkursu nie mogą uzyskać dofinansowania projekty polegające na wyposażeniu pojazdów w system VHF, jak i polegające na wyposażeniu w sam system GSM-R.

Regulamin wyboru projektów dla postępowania FENX.05.05-IP.02-002/25 nie zabrania złożenia kilku odrębnych wniosków o dofinansowanie przez jednego wnioskodawcę, o ile każdy z nich dotyczy innego zakresu rzeczowego (np. różnych typów pojazdów kolejowych). Nie ma ograniczenia co do liczby wniosków, pod warunkiem spełnienia kryteriów kwalifikowalności dla każdego z nich osobno.

W zakresie pytania – czy z punktu widzenia zasad oceny merytorycznej preferowane jest ujęcie całości przedsięwzięcia w jednym wniosku (z wyodrębnionymi zadaniami technicznymi), czy też złożenie kilku odrębnych projektów – Regulamin nie narzuca konkretnej formy ujęcia przedsięwzięcia, jednak treść kryteriów specyficznych rankingowych nr 4 i nr 5  ocenianych punktowo wskazuje, że preferowane są projekty, których zakres obejmuje jak największą ilość taboru danego typu posiadanego przez wnioskodawcę oraz zapewniający efektywne wykorzystanie urządzeń na jak największej długości  linii kolejowych wyposażonych lub planowanych do wyposażenia w system ETCS, zgodnie z dokumentami strategicznymi dotyczącymi wdrażania TSI „Sterowanie”. Objęcie projektem jak największej ilości taboru posiadanego przez Wnioskodawcę może pozytywnie wpłynąć na wynik oceny punktowej w ramach kryteriów dotyczących kompleksowości modernizacji oraz efektywności wykorzystania urządzeń. Chodzi głownie o kryterium specyficzne rankingujące 4 i 5 (zał. 4b) gdzie oceniana jest Kompleksowość modernizacji, co pozwala na ujednolicenie rozwiązań technicznych w obrębie danego typu taboru, co upraszcza procesy utrzymania, serwisowania i szkolenia personelu oraz Efektywne wykorzystanie urządzeń ETCS/GSM-R, które  będą wykorzystywane do wykonywania przewozów kolejowych przebiegających w jak największym stopniu przez linie kolejowe wyposażone lub planowane do wyposażenia do 2030 r. w system ETCS, co zwiększa bezpieczeństwo i płynność ruchu kolejowego, a także przyspiesza wdrażanie interoperacyjności w systemie transportowym.

Kryterium specyficzne Rankingujące nr 1 „Przygotowanie projektu do realizacji” ma na celu premiowanie projektów, które są odpowiednio przygotowane do wdrożenia, co zmniejsza ryzyko ich niezrealizowania w przewidzianym terminie i zakresie. Punkty mogą zostać przyznane za posiadanie dokumentacji przetargowej oraz za wszczęcie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

W przypadku projektów, w których dokumentacja przetargowa została opracowana w oparciu o wzorzec 3.6.0, należy mieć na uwadze, że zgodnie ze stanowiskiem Urzędu Transportu Kolejowego wzorce 3.6.0 oraz 4.0.0 są funkcjonalnie tożsame dla pojazdów wyposażonych w ETCS wprowadzanych do obrotu do dnia 28 września 2026 r. Wynika to z Przepisów przejściowych, które pozwalają na stosowanie wzorca 3.6.0 dla pojazdów wyposażonych w ETCS wprowadzanych do obrotu do dnia 28 września 2026 r.

W związku z powyższym w przypadku projektów, w których dokumentacja przetargowa uwzględnia w specyfikacji zamówienia wytyczne wzorca 3.6.0 a postępowanie przetargowe zostanie wszczęte przed złożeniem wniosku o dofinansowanie dla projektu zostaną przyznane punkty zgodnie z opisem ww. kryterium pod warunkiem spełnienia głównego warunku tj. wprowadzenie do obrotu pojazdów wyposażonych w ETCS do dnia 28 września 2026 r.

Ponadto, w tym kontekście należy przypomnieć, że do projektów zgłaszanych w ramach naboru dla Działania FENX.05.05 Tabor kolejowy – Montaż urządzeń ETCS/GSM-R mają zastosowanie przepisy o pomocy publicznej, w tym warunek dotyczący efektu zachęty. Warunek ten jest spełniony, jeżeli wniosek o udzielenie pomocy publicznej zostanie złożony do organu przyznającego pomoc przed rozpoczęciem prac nad projektem. Przez rozpoczęcie prac rozumie się rozpoczęcie robót budowlanych związanych z inwestycją lub pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń lub inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna, zależnie od tego, co nastąpi najpierw. W związku z powyższym wszczęcie postępowania przetargowego nie zostanie uznane za rozpoczęcie prac, jeżeli z warunków tego postępowania będzie jasno wynikać, że umowa z wykonawcą zostanie podpisana pod warunkiem otrzymania dofinansowania.

Zgodnie z rekomendacją UTK w przypadku projektów, których realizacja ma dopiero się rozpocząć, należy spodziewać się konieczności stosowania wzorca 4.0.0 ze względu na wprowadzenie pojazdów do obrotu po dniu 28 września 2026 r.

Ad 2

Nie w przypadku specyficznych kryteriów rankingowych: nr 2 („Kompletność systemu ERTMS”) i nr 3 („Nowoczesność systemu ERTMS”). Zapisy w tych kryteriach wskazują Europejski System Zarządzania Ruchem Kolejowym według wzorca 4. Oznacza to, że projekty bazujące na wzorcu 3.6.0 w pojazdach, wprowadzanych do obrotu do dnia 28 września 2026 r., nie spełniają warunków określonych w treści tych kryteriów.

Tak, wnioskodawca może złożyć dwa oddzielne wnioski o dofinansowanie – po jednym dla każdej lokomotywy. Regulamin wyboru projektów dla postępowania FENX.05.05-IP.02-002/25 nie zabrania złożenia kilku odrębnych wniosków o dofinansowanie przez jednego wnioskodawcę. Regulamin nie wyklucza również możliwości złożenia jednego wniosku o dofinansowanie, który obejmuje np. dwa zadania – po jednym dla każdej lokomotywy.

CUPT ogłosił nabór wniosków w ramach działa FENX.05.05. pn. Montaż urządzeń ETCS/GSM-R zgodnie z zapisami Rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej w sprawie pomocy publicznej na realizację projektów w zakresie wyposażenia pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w system ERTMS w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027. Rozporządzenie określa szczegółowe przeznaczenie, warunki i tryb udzielania pomocy publicznej na realizację projektów w zakresie wyposażenia według wzorca 4.0.0 wersji 1.1. lub wyższej pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w Europejski System Zarządzania Ruchem Kolejowym.

Zgodnie ze stanowiskiem Urzędu Transportu Kolejowego z dnia 27 sierpnia 2025 r., w dokumentacji konkursowej (załącznik nr 12 do Regulaminu), zapisano, że wzorce 3.6.0 oraz 4.0.0 są funkcjonalnie równoważne w odniesieniu do urządzeń pokładowych ETCS dla pojazdów wprowadzanych do obrotu do dnia 28 września 2026 r.  UTK zarekomendował, że w przypadku projektów, których realizacja ma dopiero się rozpocząć, należy spodziewać się konieczności stosowania wzorca 4.0.0 ze względu na wprowadzenie pojazdów do obrotu po dniu 28 września 2026 r.

Ponadto należy również wziąć pod uwagę fakt, że okres kwalifikowalności wydatków w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS) obejmuje lata 2021–2029, czyli zgodnie z Wytycznymi dotyczącymi kwalifikowalności wydatków na lata 2021–2027 wydatki w ramach niniejszego naboru można ponosić do 31 grudnia 2029 r.

W przypadku specyficznych kryteriów rankingowych: nr 2 („Kompletność systemu ERTMS”) i nr 3 („Nowoczesność systemu ERTMS”), zapisy w tych kryteriach wskazują Europejski System Zarządzania Ruchem Kolejowym według wzorca 4. Oznacza to, że projekty bazujące na wzorcu 3.6.0 w pojazdach, wprowadzanych do obrotu do dnia 28 września 2026 r., nie spełniają warunków określonych w treści tych kryteriów.

Uprzejmie informujemy, że aktualnie nie mamy informacji o pracach związanych ze zmianą zapisów w kryteriach dot. niniejszego naboru.

Odnośnie kryterium specyficznego rankingującego nr 4 (Efektywność wykorzystania urządzeń ETCS/GSM-R), wyjaśniamy, że promowane będą projekty, w ramach, których pojazdy z zamontowanymi urządzeniami ETCS/GSM-R będą wykorzystywane do wykonywania przewozów kolejowych przebiegających w jak największym stopniu przez linie kolejowe wyposażone lub planowane do wyposażenia do 2030 r. w system ETCS zgodnie z Krajowym Planem Wdrożenia Technicznej Specyfikacji Interoperacyjności „Sterowanie” (zwane dalej KPW TSI Sterowanie).

Należy przedstawić wykaz wszystkich linii kolejowych (z wyłączeniem węzłów kolejowych) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, po których prowadzony będzie ruch wszystkich pojazdów objętych przedsięwzięciem a następnie wyliczyć wskaźnik. Wskaźnik wyliczany jest poprzez podzielenie łącznej długości linii kolejowych (z wyłączeniem węzłów kolejowych) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, po których prowadzony będzie ruch wszystkich pojazdów objętych przedsięwzięciem przez długość tych linii znajdujący się w wykazie KPW TSI Sterowanie jako linie wyposażone lub planowane do wyposażenia w system do 2030 r. W Załączniku nr 1 do Regulaminu tj. Instrukcji Użytkownika w sekcji I przy tym kryterium określono, że w celu obliczenia % wskaźnika Wnioskodawca w załączniku nr 11 do wniosku powinien przedstawić zestawienie linii kolejowych z podaniem długości km, po których prowadzony będzie ruch wszystkich pojazdów objętych przedsięwzięciem. W załączniku nr 14 do regulaminu przedstawiono wyciąg tabeli 11 Planowane wdrożenie ECTS i likwidacji kontroli pociągu klasy B z KPW TSI Sterowanie, w której przedstawiono odcinki linii wyposażonych lub planowanych do wyposażenia w system ECTS do 2030 r. Łączna długość tych linii na potrzeby liczenia wskaźnika wynosi: 5 013,75 km.

Zgodnie z § 4 ust. 1 Rozporządzenia w sprawie pomocy publicznej na realizację projektów w zakresie wyposażenia pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w system ERTMS w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 do wydatków kwalifikowalnych zalicza się m.in. modernizację taboru kolejowego polegającą na wyposażeniu pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w system ERTMS (§ 4 ust. 1 pkt 2).

Modernizacja w rozumieniu tego przepisu obejmuje nie tylko fizyczny montaż urządzeń ETCS/GSM-R, ale cały proces techniczny niezbędny do wyposażenia pojazdu w system ERTMS. W jej zakresie mieszczą się prace przygotowawcze, takie jak opracowanie dokumentacji projektowej, która umożliwia prawidłowy montaż urządzeń i zapewnia zgodność z wymaganiami technicznymi oraz bezpieczeństwa. Projekt instalacji jest zatem integralnym elementem modernizacji – bez niego realizacja montażu nie byłaby możliwa.

W związku z powyższym koszt wykonania projektu instalacji urządzeń ETCS i GSM-R na lokomotywie może zostać uznany za wydatek kwalifikowalny, pod warunkiem że jest bezpośrednio związany z modernizacją pojazdu w zakresie wyposażenia w system ERTMS, jest niezbędny i został poniesiony w związku z realizacją projektu, spełnia warunki określone w Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027 i spełnia pozostałe warunki określone w Rozporządzeniu.

Regulamin Naboru pn. „Montaż urządzeń ETCS/GSM-R” nie określa daty zakończenia okresu kwalifikowalności wydatków. Zgodnie z zasadami programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) okres kwalifikowalności dla całego programu trwa do 31 grudnia 2029 r. Faktyczny termin zakończenia kwalifikowalności dla danego przedsięwzięcia będzie wskazany w umowie o dofinansowanie, która określi datę końcową realizacji projektu.

Przywołany zapis w Załączniku nr 12 do Regulaminu – „Założenia do Uproszczonego Studium Wykonalności” należy traktować jako element przykładowej analizy ryzyk, a nie jako obowiązującą datę końca kwalifikowalności.

Zgodnie z Załącznikiem nr 12 do Regulaminu, w zakresie oceny kryterium „Poprawność analizy finansowej i ekonomicznej” załącznikiem do wniosku jest dokument opisowy pn. Uproszczone Studium Wykonalności. Nie wymagamy ilościowej analizy finansowej i ekonomicznej, wobec tego arkusz kalkulacyjny również nie jest wymagany.

Ocena w ramach kryterium specyficznego rankingującego nr 1 „Przygotowanie projektu do realizacji” dokonywana jest na podstawie opisu stopnia przygotowania projektu do realizacji przedstawionego we wniosku o dofinansowanie.

Jeżeli przygotowana dokumentacja przetargowa obejmuje pełny zakres zamówienia związany z realizacją projektu (100% wartości zamówień w zakresie rzeczowym projektu), tj. w przypadku gdy montaż urządzeń ERTMS ma być wykonany, przy wykonaniu naprawy P5 – dokumentacja zawiera zarówno część dotyczącą naprawy P5, jak i modernizacji poprzez montaż urządzeń ERTMS (w 100%) – Wnioskodawca otrzyma 3 punkty. Proszę pamiętać, aby montaż urządzeń ERTMS został w opisie przedmiotu zamówienia wydzielony z naprawy P5 w taki sposób, aby była możliwa osobna realizacja tych „części”, najlepiej osobna pozycja cenowa. Zapisy powinny umożliwiać osobne rozliczenie montażu urządzeń ERTMS w ramach projektu tj powinny być protokoły odbioru zamontowanych urządzeń ERTMS, dopuszczenia do eksploatacji, najlepiej też osobne faktury przedstawiające wydatek za montaż urządzeń ERTMS.

Nie ma obowiązku dołączania dokumentacji przetargowej do wniosku – ocena opiera się na opisie stopnia przygotowania projektu, w tym informacji o posiadaniu dokumentacji umożliwiającej wszczęcie postępowania. Wykaz wymaganych załączników do WoD został określony w załączniku nr 14 do Regulaminu pn SPIS ZAŁĄCZNIKÓW DO WOD.

Zgodnie z § 4 ust. 1 Rozporządzenia w sprawie pomocy publicznej na realizację projektów w zakresie wyposażenia pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w system ERTMS w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 do wydatków kwalifikowalnych zalicza się m.in. modernizację taboru kolejowego polegającą na wyposażeniu pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w system ERTMS (§ 4 ust. 1 pkt 2).

W związku z powyższym instalacja urządzeń ETCS/GSM-R w pojeździe stanowi wydatek kwalifikowany jeśli spełnione są pozostałe warunki określone w ww Rozporządzeniu tj. m. in.: zgodnie z § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 15 września 2025 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 1321), pomoc może dotyczyć pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą:

• niemających więcej niż 35 lat, licząc od daty ich produkcji,
  lub
• niemających więcej niż 10 lat, licząc od daty wykonania:
  1. prac modyfikacyjnych w pojeździe kolejowym, które zmieniają przeznaczenie pojazdu kolejowego lub poprawiają jego ogólne osiągi techniczne, w tym zmiany charakterystyki trakcyjnej, prędkości maksymalnej, mocy oraz zdolności do zasilania w różnych systemach;
  2. czynności mających na celu podniesienie standardu pojazdu kolejowego lub jego odnowienie wykonywanych w wyspecjalizowanych zakładach lub u producenta na poziomie 5 utrzymania pojazdu kolejowego, o którym mowa w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 października 2005 r. w sprawie ogólnych warunków technicznych eksploatacji pojazdów kolejowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 226 oraz z 2017 r. poz. 1525).

Ocena tych warunków będzie dokonana na podstawie wniosku o dofinansowanie i informacji tam zawartych. Jeśli modernizowany przez Państwa pojazd nie ma więcej niż 35 lat, licząc od daty ich produkcji, to spełni ww. wymaganie z rozporządzenia.

Rozpoczęcie prac” oznacza pierwsze wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń lub inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna, zależnie od tego, co nastąpi wcześniej.

Za rozpoczęcie prac nie uznaje się podjęcia prac przygotowawczych takich jak np. przygotowanie dokumentacji aplikacyjnej, wykonanie studiów wykonalności, przeprowadzenie badań, analiz, czy przygotowanie dokumentacji przetargowej. Za rozpoczęcie prac nie zostanie również uznane ogłoszenie postępowania przetargowego, jeżeli z warunków tego postępowania będzie jasno wynikać, że umowa z wykonawcą zostanie podpisana pod warunkiem otrzymania dofinansowania.

Zgodnie z § 2 ust. 2 Rozporządzenia w sprawie pomocy publicznej na realizację projektów w zakresie wyposażenia pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w system ERTMS w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027, kwalifikowalność pojazdu zależy od jego wieku: nie więcej niż 35 lat od daty produkcji lub nie więcej niż 10 lat od daty wykonania czynności mających na celu podniesienie standardu pojazdu lub jego odnowienie wykonywanych w wyspecjalizowanych zakładach lub u producenta na poziomie 5 utrzymania pojazdu kolejowego.

Jeżeli naprawa P5 została przeprowadzona w ramach standardowego cyklu utrzymaniowego i nie miała charakteru modernizacji, ale spełnia definicję odnowienia na poziomie 5, określoną w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 października 2005 r. w sprawie ogólnych warunków technicznych eksploatacji pojazdów kolejowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 226 oraz z 2017 r. poz. 1525), pojazd może być uznany za kwalifikowalny w ramach konkursu.

Zgodnie z regulaminem konkursu, wnioski należy składać w terminie od 30 września 2025 r. do 30 listopada 2025 r. do godziny 23:59 w aplikacji WOD2021. Ewentualna zmiana terminu naboru może nastąpić wyłącznie w drodze formalnej zmiany regulaminu i ogłoszenia konkursu przez Instytucję Organizującą, po uzyskaniu zgody Instytucji Zarządzającej. Na dzień publikacji niniejszej odpowiedzi obowiązuje termin wskazany w ogłoszeniu konkursu. W przypadku uzyskania zgody IZ na zmianę terminu informacja o zmianie zostanie opublikowana na stronie internetowej CUPT.

Jednocześnie informujemy, że zgodnie z Załącznikiem nr 12 do Regulaminu konkursu, dla projektów w ramach działania FENX.05.05 wymagane jest uproszczone Studium Wykonalności, którego zakres został określony w tym załączniku. Dokument ten jest mniej rozbudowany niż pełne Studium Wykonalności, co powinno ułatwić przygotowanie wniosku w obowiązującym terminie.

Ponadto, jeżeli wnioskodawca planuje złożyć kilka wniosków osobnych na kilka różnych typów lokomotyw, może przygotować jedno Studium Wykonalności dla wszystkich projektów, opisujące wszystkie typy pojazdów objęte zakresem rzeczowym wniosków o dofinansowanie składanych w jednym naborze.

1. Tak, w przypadku podmiotów nieobjętych obowiązkiem stosowania Prawa Zamówień Publicznych, spełnienie zasady konkurencyjności odbywa się poprzez publikację zapytania ofertowego w Bazie Konkurencyjności. Jest to uznawane za właściwe działanie przygotowawcze w kontekście kryterium „Przygotowanie projektu do realizacji”.
2. Tak, wystarczającym warunkiem otrzymania punktów w ramach tego kryterium jest ogłoszenie zapytania ofertowego w Bazie Konkurencyjności przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie.
3. Nie, kryterium dotyczy podjęcia działań przygotowawczych, a nie ich finalizacji. Wystarczy, że zapytanie ofertowe zostało opublikowane zgodnie z zasadą konkurencyjności przed złożeniem wniosku. Otrzymanie ofert lub wybór wykonawcy nie jest wymagane na etapie oceny wniosku.

Rozpoczęcie prac” oznacza pierwsze wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń lub inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna, zależnie od tego, co nastąpi wcześniej.

Za rozpoczęcie prac nie uznaje się podjęcia prac przygotowawczych takich jak np. przygotowanie dokumentacji aplikacyjnej, wykonanie studiów wykonalności, przeprowadzenie badań, analiz, czy przygotowanie dokumentacji przetargowej. Za rozpoczęcie prac nie zostanie również uznane ogłoszenie postępowania przetargowego, jeżeli z warunków tego postępowania będzie jasno wynikać, że umowa z wykonawcą zostanie podpisana pod warunkiem otrzymania dofinansowania.

Na podstawie regulaminu i załącznika 4b „Specyficzne kryteria wyboru projektów” dla działania FENX.05.05, przedstawiam wyjaśnienia dot. kryterium nr 5 „Kompleksowość modernizacji”:

Ad. 1. Chodzi o tabor pozostający w dyspozycji wnioskodawcy, czyli:

• pojazdy, do których wnioskodawca ma tytuł prawny (własność, leasing, dzierżawa),
• wpisane w rejestr pojazdów jako dysponowane przez wnioskodawcę.

Nie chodzi o tabor jedynie okazjonalnie użytkowany na podstawie krótkoterminowych umów.

Kryterium premiuje projekty obejmujące jak największy procent taboru będącego w dyspozycji wnioskodawcy.

Ad. 2. „Typ” należy interpretować zgodnie z dokumentacją techniczną i klasyfikacją pojazdów kolejowych:

• obejmuje rodzaj lokomotywy lub zespołu trakcyjnego o określonej konstrukcji i przeznaczeniu,
• uwzględnia charakterystykę napędu (np. elektryczny, spalinowy) oraz parametry techniczne.

Nie chodzi o ogólną kategorię „lokomotywa” – typ pojazdu jest rozumiany jako jednolita seria konstrukcyjna.

Premiowanie projektów, w których urządzenia ETCS/GSM-R zostaną zamontowane w jak największym procencie taboru danego typu posiadanego przez wnioskodawcę, wynika z:

• niższych kosztów analiz i dopuszczeń – dla jednego typu pojazdu proces oceny zgodności i uzyskania zezwolenia jest realizowany jednorazowo,
• przyspieszenia wdrożenia – brak konieczności wykonywania dodatkowych testów dla różnych konfiguracji,
• zapewnienia interoperacyjności i jednolitości – wszystkie pojazdy danego typu mają, po zakończonej certyfikacji, potwierdzenie spełnienia wymagań TSI „Sterowanie”,
• minimalizacji ryzyka dodatkowych kosztów certyfikacji – proces homologacji i weryfikacji WE jest kosztowny, a przy pełnym doposażeniu jest realizowany dla całej serii konstrukcyjnej.

Takie podejście jest szybsze, bardziej efektywne kosztowo i wspiera kompleksową realizację celów wdrożenia ERTMS.

Ad. 3.  W definicji kryterium nr 5 „Kompleksowość modernizacji” zawarto informację:

„W przypadku objęcia przedsięwzięciem różnych typów taboru wskaźnik obliczany jest poprzez podzielenie łącznej liczby pojazdów kolejowych planowanych do doposażenia w urządzenia ETCS/GSM-R objętych wnioskiem przez łączną liczbę pojazdów danych typów taboru pozostających w dyspozycji wnioskodawcy. (przy matematycznym zaokrągleniu do pełnych procentów).”

Oznacz to, że sumują Państwo pojazdy wyposażone w system ETRMS różnych typów objęte wnioskiem/projektem  i dzielą te liczbę przez łączną liczbę pojazdów danych typów taboru pozostających w dyspozycji wnioskodawcy. Tak jak opisano powyżej chodzi o tabor pozostający w dyspozycji wnioskodawcy, czyli:

• pojazdy, do których wnioskodawca ma tytuł prawny (własność, leasing, dzierżawa),
• wpisane w rejestr pojazdów jako dysponowane przez wnioskodawcę.

Nie chodzi o tabor jedynie okazjonalnie użytkowany na podstawie krótkoterminowych umów.

Zgodnie z ogłoszeniem o naborze wniosków o dofinansowanie w sposób konkurencyjny pn.  „Montaż urządzeń ETCS/GSM-R” w ramach: Priorytetu FENX.05 Wsparcie sektora transportu z EFRR Działania FENX.05.05 Tabor kolejowy POSTĘPOWANIE NR NX.05.05-IP.02-002/25, o dofinansowanie mogą ubiegać się podmioty wskazane z § 2 ust. 1  Rozporządzenia ERTMS (tj. Rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 15 września 2025 r. w sprawie pomocy publicznej na realizację projektów w zakresie wyposażenia pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w system ERTMS w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027) tj. pomoc może być udzielona przedsiębiorcy z jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), mającemu siedzibę, oddział lub przedstawicielstwo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wpisanemu do europejskiego rejestru pojazdów kolejowych (EVR), będącemu właścicielem pojazdu kolejowego z napędem lub z kabiną sterowniczą lub posiadającemu prawo do korzystania z takiego pojazdu kolejowego jako środka transportu.

W szczególności o dofinansowanie mogą się ubiegać:

• dysponenci lub przewoźnicy kolejowi w rozumieniu odpowiednio art. 4 pkt 6b i 9 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym lub
• przedsiębiorstwa prowadzące działalność gospodarczą polegającą na wynajmowaniu lub leasingu pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą, wpisane do europejskiego rejestru pojazdów kolejowych jako właściciel lub dysponent pojazdu.

Jeśli zatem spełnione zostały powyższe wymogi, to mogą ubiegać się Państwo o dofinansowanie. Ponadto, zgodnie z § 6 ust. 2 Regulaminu, Projekty podlegają ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, które zostały przyjęte przez Komitet Monitorujący FEnIKS i stanowią załącznik nr 4 do Regulaminu. Projekty oceniane będą w oparciu o:

• Horyzontalne kryteria obligatoryjne oraz Horyzontalne kryteria rankingujące (załącznik 4a do Regulaminu);
• Specyficzne kryteria obligatoryjne oraz Specyficzne kryteria rankingujące (załącznik 4b do Regulaminu).

W ramach spełnienia kryteriów wyboru projektów oceniane będzie – czy dany Wnioskodawca jest podmiotem dopuszczonym do wsparcia w Rozporządzeniu ERTMS (czy Wnioskodawca jest zgodny z określonym typem beneficjenta).

Natomiast w zakresie wskazywanej przez Państwa „deklaracji (oświadczenia)” należy wyjaśnić, że w ramach Specyficznego kryterium obligatoryjnego nr 1 pn. „Zgodność z programem pomocowym”, ocenie będzie podlegać m.in. czy:

• zakres projektu jest zgodny z dopuszczonym w ramach Rozporządzenia ERTMS,
• pojazdy kolejowe z napędem lub z kabiną sterowniczą objęte pomocą będą wykorzystywane do wykonywania przewozów kolejowych przebiegających przynajmniej częściowo przez linie kolejowe wchodzące w skład sieci TEN-T,
• pojazdy kolejowe z napędem lub z kabiną sterowniczą objęte pomocą będą wykorzystywane do wykonywania przewozów kolejowych mających swój początek lub koniec na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przebiegających przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Kryteria muszą być oceniane na podstawie weryfikowalnych danych zawartych we wniosku o dofinansowanie.

Istnieje możliwość złożenia (poza wymaganymi załącznikami do wniosku), proponowanej przez Państwa „deklaracji/ oświadczenia” i załączenie tego dokumentu do wniosku o dofinansowanie. Przy tym należy pamiętać, iż zgodnie z § 4 ust. 4 Regulaminu Konkursu, każdy załącznik składany do wniosku o dofinansowanie musi zostać:

a) podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym przez upoważnioną osobę w przypadku dokumentów i oświadczeń elektronicznych
albo
b) załączony w formie skanu w przypadku dokumentów papierowych i opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym przedstawiciela Wnioskodawcy, poświadczającym zgodność cyfrowego odwzorowania z dokumentem w postaci papierowej.

Jednocześnie należy mieć na uwadze, że w ramach Specyficznego kryterium rankingującego nr 4 pn. „Efektywność wykorzystania urządzeń ETCS/GSM-R”, jest wyliczany wskaźnik. Zgodnie z Załącznikiem nr 1 do Regulaminu (WoD wraz z Instrukcją użytkownika Aplikacji WOD2021), w Sekcji I „Dodatkowe informacje” wskazano, że należy przedstawić wykaz wszystkich linii kolejowych (z wyłączeniem węzłów kolejowych) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, po których prowadzony będzie ruch wszystkich pojazdów objętych przedsięwzięciem, a następnie wyliczyć wskaźnik. W celu obliczenia % wskaźnika Wnioskodawca w załączniku nr 11 do wniosku powinien przedstawić zestawienie linii kolejowych z podaniem długości km, po których prowadzony będzie ruch wszystkich pojazdów objętych przedsięwzięciem. Na tej podstawie będzie oceniane te kryterium.

Zgodnie z Regulaminem wyboru projektów dla naboru FENX.05.05 „Tabor kolejowy – Montaż urządzeń ETCS/GSM-R”, realizacja projektów w formule partnerstwa nie jest przewidziana. W związku z tym kryterium rankingujące „Partnerstwo międzysektorowe” ma status „Nie dotyczy” (wskazano to w Załączniku nr 1 do Regulaminu). Oznacza to, że współpraca z innym podmiotem – niezależnie od jego statusu, powiązań kapitałowych czy kraju rejestracji – nie może być wykazana w ramach niniejszego naboru i nie wpływa na ocenę projektu.

Ad 1

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 15 września 2025 r. w sprawie pomocy publicznej na realizację projektów w zakresie wyposażenia pojazdów kolejowych w system ERTMS (Dz.U. z 2025 r. poz. 1321), pomoc może być udzielona przedsiębiorcy mającemu siedzibę, oddział lub przedstawicielstwo na terytorium RP, wpisanemu do europejskiego rejestru pojazdów kolejowych (EVR), będącemu właścicielem pojazdu kolejowego z napędem lub z kabiną sterowniczą albo posiadającemu prawo do korzystania z takiego pojazdu jako środka transportu.

Województwo, jako organizator publicznego transportu kolejowego, nie jest przedsiębiorcą, dlatego nie może samodzielnie ubiegać się o dofinansowanie w ramach konkursu.

Ad 2

Tak, przewoźnik kolejowy (Operator), który jest przedsiębiorcą, wpisanym do europejskiego rejestru pojazdów kolejowych (EVR), posiada prawo do korzystania z pojazdów oraz pełni funkcję podmiotu odpowiedzialnego za utrzymanie pojazdów (ECM), może wystąpić z wnioskiem o dofinansowanie w ramach konkursu.

Nie przewidziano możliwości składania wniosku w formule partnerstwa (konsorcjum). Wniosek składa jeden podmiot spełniający warunki rozporządzenia, natomiast Województwo jako właściciel pojazdów może zostać wskazane w dokumentacji jako podmiot upoważniony do ponoszenia wydatków w projekcie. Zwracamy jednak uwagę, że zgodnie z § 5 ww. rozporządzenia maksymalna intensywność pomocy wynosi 85 % wydatków kwalifikowalnych, przy czym zgodnie z § 6 ww. rozporządzenia pomoc udzielana w odniesieniu do tych samych wydatków kwalifikowalnych podlega sumowaniu z inną

pomocą publiczną i pomocą de minimis lub finansowaniem unijnym zarządzanym centralnie i niestanowiącym pomocy publicznej udzielonymi przedsiębiorcy, któremu przyznano pomoc na podstawie niniejszego rozporządzenia, niezależnie od ich formy i źródła. Powyższe oznacza, że 15 % wydatków kwalifikowanych musi pochodzić z wkładu własnego Wnioskodawcy (który może obejmować np. środki własne Wnioskodawcy, kredyty lub pożyczki udzielone mu na warunkach rynkowych), nie zaś od podmiotu upoważnionego do ponoszenia wydatków w projekcie tj. w tym przypadku jednostki samorządu terytorialnego. W przeciwnym razie skutkowałoby to udzieleniem Wnioskodawcy pomocy publicznej na poziomie 100% wydatków kwalifikowanych.

Zgodnie z § 2 ust. 2 Rozporządzenia ERTMS, tj. Rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 15 września 2025 r. w sprawie pomocy publicznej na realizację projektów w zakresie wyposażenia pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w system ERTMS w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027, pomoc może dotyczyć pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą:

• niemających więcej niż 35 lat, licząc od daty ich produkcji, lub
• niemających więcej niż 10 lat, licząc od daty wykonania prac wskazanych w § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia, tj.:
  1. prac modyfikacyjnych w pojeździe kolejowym, które zmieniają jego przeznaczenie lub poprawiają ogólne osiągi techniczne (np. zmiana charakterystyki trakcyjnej, prędkości maksymalnej, mocy, zdolności do zasilania w różnych systemach),
  2. czynności mających na celu podniesienie standardu pojazdu kolejowego lub jego odnowienie, wykonywanych w wyspecjalizowanych zakładach lub u producenta na poziomie 5 utrzymania pojazdu kolejowego, o którym mowa w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 października 2005 r.

Z Państwa pytania wynika, że prace związane z dopuszczeniem taboru do ruchu na terenie Polski będą najprawdopodobniej oceniane na podstawie §2 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia ERTMS. Biorąc jednak pod uwagę wysoki stopień ogólności opisu tych prac nie jest możliwe na tym etapie potwierdzenie, że spełniają one wymogi określone w tym przepisie. Weryfikacja zgodności z rozporządzeniem ERTMS nastąpi w trakcie oceny wniosku. Istotnym elementem oceny będzie także data zakończenia tych prac, bowiem warunki dopuszczalności pomocy publicznej muszą być pozytywnie zweryfikowane w trakcie oceny wniosku o dofinansowanie.

Założenia techniczne aplikacji WOD2021 wymagają od Wnioskodawcy, chcącego złożyć WOD do Instytucji ogłaszającej Nabór, wskazania co najmniej jednej pozycji obowiązkowej (z listy rozwijalnej).

W obowiązującej wersji Szczegółowego Opisu Priorytetów dla Programu FEnIKS 2021-2027 (SzOP FEnIKS) dla działania FENX.05.05 jest tylko następujący wskaźnik produktu dla naboru NR NX.05.05-IP.02-002/25 pn. „Montaż urządzeń ETCS/GSM-R”:

WLWK-PLRO114 – Liczba zmodernizowanych jednostek kolejowego taboru pasażerskiego

W związku z faktem, że aktualnie nie ma dostępnego wskaźnika dla taboru towarowego, w celu spełnienia technicznego warunku złożenia WoD w CST 2021 proszę o wybranie ww. wskaźnika z wartością 0 oraz wpisaniem informacji w sposobie pomiaru: NIE DOTYCZY, wykazany jedynie w związku z technicznymi wymaganiami systemu.

Jednocześnie przypominamy o obowiązku zamieszczenia wskaźnika własnego dla taboru towarowego (wskaźnik nie dotyczy taboru pasażerskiego):

• Liczba sztuk odebranych pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą wyposażonych w system ERTMS
• Jedn. Miary: Szt.
• Wartość docelowa: Należy wskazać wartość dla danego projektu

Sposób pomiaru:

Liczba sztuk odebranych pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą wyposażonych w system ERTMS odbiór instalacji systemu ERTMS potwierdzony protokołem odbioru.

Po aktualizacji katalogu wskaźników w SzOP FEnIKS dla działania FENX.05.05, lista wskaźników w CST2021 zostanie również zaktualizowana, a następnie zostaną Państwo poinformowani w jaki sposób należy poprawić dane Państwa projektu w systemie.

Aby możliwe było przyznanie punktów w horyzontalnym kryterium rankingującym nr 4 „Projekt przewiduje elementy związane ze współpracą z partnerami z innych państw” za współpracę z partnerem zagranicznym zespół oceniający wniosek musi oprzeć się na konkretnym dokumencie potwierdzającym czy już realizowano, czy dopiero zaplanowano przy realizacji projektu współpracę z partnerem zagranicznym.

Taka współpraca powinna być uwiarygodniona na piśmie, bez precyzowania czy to ma być umowa, czy inna forma dokumentu. Współpraca musi być uwiarygodniona formalnie tzn. powinna być umowa, list intencyjny czy inny równoważny dokument, na podstawie którego wnioskodawca zapewni, że taka współpraca istnieje już lub zaistnieje oraz że będzie miała realny związek z realizowanym projektem i jaki jest jej zakres. Czyli dokument powinien określać min. zakres współpracy partnera z wnioskodawcą oraz pokazywać związek z realizowanym projektem.

Podmiot zagraniczny z tej samej grupy kapitałowej może być uznany za partnera, o ile spełnia warunki:

• jest zarejestrowany w innym państwie,
• jego rola w projekcie jest jasno określona,
• współpraca jest potwierdzona dokumentem (np. list intencyjny, umowa),
• zakres współpracy ma realny wpływ na realizację projektu.

Zgodnie z Regulaminem wyboru projektów dla naboru FENX.05.05 „Tabor kolejowy – Montaż urządzeń ETCS/GSM-R”, realizacja projektów w formule partnerstwa nie jest przewidziana. W związku z tym horyzontalne kryterium rankingującym nr  11 „Partnerstwo międzysektorowe” ma status „Nie dotyczy” (wskazano to w Załączniku nr 1 do Regulaminu).
Oznacza to, że współpraca z innym podmiotem – niezależnie od jego statusu, powiązań kapitałowych czy kraju rejestracji – nie może być wykazana w ramach niniejszego naboru i nie wpływa na ocenę projektu.

Tak, potwierdzamy, że dla trwającego naboru wniosków o dofinansowanie w ramach Działania FENX.05.05 pn. „Montaż urządzeń ETCS/GSM-R”, realizowanego w ramach Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027, termin składania wniosków został wydłużony z dnia 30 listopada 2025 r. na dzień 27 lutego 2026 r.

W przypadku projektów polegających na montażu urządzeń ETCS/GSM-R w pojazdach kolejowych, dla których wnioski są składane w naborze NR FENX.05.05-IP.02-002/25, w sekcji A wniosku jako miejsce realizacji projektu należy wskazać obszar całego kraju, a nie wyłącznie siedzibę spółki ani pojedynczy zakład utrzymania taboru czy też planowane trasy eksploatacji pojazdów.

Takie podejście jest uzasadnione tym, że projekty taborowe mają charakter ogólnokrajowy – pojazdy będą eksploatowane na różnych trasach w sieci kolejowej, w tym na liniach wchodzących w skład sieci TEN-T. Zastosowanie tego sposobu określenia lokalizacji pozwala w systemie CST2021 na przypisanie jednego maksymalnego poziomu dofinansowania przypisanego do działaniu FENX.05.05 Tabor kolejowy bez konieczności przypisania do regionu.

Jednocześnie, na potrzeby potwierdzenia spełnienia kryteriów wyboru projektów, w tym kryteriów horyzontalnych rankingujących nr 6 i nr 7 dot. realizacji projektu na obszarze  strategicznej interwencji (OSI), beneficjent powinien przedstawić informacje o trasach eksploatacji pojazdów. Punkty w ww. dwóch kryteriach są przyznawane, gdy projekt jest realizowany na obszarze strategicznej interwencji wskazanym w KSRR, tj.:

– W zakresie kryterium horyzontalnego rankingującego nr 6 Projekt otrzymuje punkty, gdy jest realizowany tj. planowane trasy eksploatacji pojazdów obejmują jeden z dwóch obszarów strategicznej interwencji wskazanych w KSRR, tj. na obszarze miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze lub obszarze zagrożonym trwałą marginalizacją. Aktualizacja delimitacji obszarów strategicznej interwencji jest dostępna pod adresem:

https://www.gov.pl/web/fundusze-regiony/krajowa-strategia-rozwoju-regionalnego

– W zakresie kryterium horyzontalnego rankingującego nr 7 Projekt otrzymuje punkt gdy jest realizowany tj. planowane trasy eksploatacji pojazdów obejmują jeden z dwóch obszarów strategicznej interwencji wskazanych w KSRR, tj. na obszarze Polski Wschodniej lub na Śląsku.

„W odpowiedzi na informacje uzupełniające do zapytania przesłanego do CUPT w sprawie podmiotu upoważnionego do ponoszenia wydatków w projekcie należy potwierdzić możliwość wystawienia faktur za wykonany montaż systemu ETCS na dwa podmioty tj. przewoźnika kolejowego w  części odpowiadającej wysokości wkładu własnego i dotacji oraz Województwo w części nie pokrytej z wkładu własnego przewoźnika i otrzymanej dotacji, przy założeniu, że Województwo jako podmiot upoważniony do ponoszenia wydatków w projekcie poniesie koszty na:

-modernizację taboru kolejowego polegającą na wyposażeniu pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w system ERTMS;

-certyfikację, badania oraz uzyskanie zezwolenia dla typu pojazdu lub zezwolenia na wprowadzenie pojazdu kolejowego do obrotu w zakresie pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą.

Jednak w tej sytuacji konieczne będzie obniżenie poziomu dofinansowania projektu ze środków UE o wartość odpowiadającą wydatkom poniesionym przez Województwo (przykładowo – jeżeli Województwo poniesie 20% kosztów kwalifikowanych, to maksymalne dofinansowanie UE wyniesie 65% kosztów kwalifikowanych).

W ten sposób zapewniona będzie zgodność z warunkami wynikającymi z par. 5 (maksymalna intensywność pomocy publicznej) oraz par. 6 (sumowanie z inną pomocą publiczną lub finansowaniem unijnym w odniesieniu do tych samych wydatków kwalifikowalnych) rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 15 września 2025 r. w sprawie pomocy publicznej na realizację projektów w zakresie wyposażenia pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w system ERTMS w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027.”

W przypadku kryterium horyzontalnym obligatoryjnym nr 17 weryfikacja polega na ocenie czy projekt jest zgodny z art. 73 ust. 2 lit. j) CPR tzn. czy inwestycja w infrastrukturę o przewidywanej trwałości wynoszącej co najmniej pięć lat przewidziana w ramach projektu jest odporna na zmiany klimatu. Weryfikacja przeprowadzana jest na podstawie uzasadnienia odporności przedsięwzięcia na zmiany klimatu przedstawionego we wniosku o dofinansowanie.

W przypadku projektów polegających wyłącznie na montażu urządzeń pokładowych ETCS/GSM R w istniejących pojazdach kolejowych, projekt kwalifikuje się jako modernizacja taboru, a nie „inwestycja w infrastrukturę” w rozumieniu art. 73 CPR. W takim przypadku Kryterium nr 17 „Odporność infrastruktury na zmiany klimatu” jest obligatoryjne, ale może być ocenione jako NIE DOTYCZY, jeśli projekt nie obejmuje inwestycji w infrastrukturę w rozumieniu art. 73 CPR i Wytycznych KE 2021/C 373/01.

W takim przypadku weryfikacja kryterium nr 17 odbywa się na poziomie preselekcji (screeningu) i polega na przedstawieniu w Wniosku o dofinansowanie krótkiego uzasadnienia neutralności klimatycznej oraz braku infrastruktury podlegającej ocenie odporności na zmiany klimatu.

Informacje należy zawrzeć w Załączniku 1.1  do Wniosku o dofinansowanie w ramach FEnIKS – Zgodność projektu z regulacjami ochrony środowiska i wymogami klimatycznymi

1.      Zgodność z wymogami klimatycznymi, z uwzględnieniem ryzyka powodziowego ocena neutralności klimatycznej i łagodzenia zmian klimatu (jeśli dotyczy):

a) badanie preselekcyjne (screening);

b) szczegółowa analiza obejmująca zgodność z ogólnymi celami redukcji emisji gazów cieplarnianych na lata 2030 i 2050 (jeśli dotyczy);

CUPT nie wymaga odrębnego dokumentu analizy klimatycznej, o ile projekt nie obejmuje żadnych elementów infrastrukturalnych.

W zakresie horyzontalnego kryterium obligatoryjnego nr 12  „Poprawność analizy finansowej i ekonomicznej”, zgodność AKK z wytycznymi będzie badana przez zbadanie zgodności USW z wytycznymi opublikowanymi jako załącznik nr 12 do regulaminu przedmiotowego naboru.

W ramach Kryterium horyzontalnego rankingującego nr. 2 „Zastosowanie elementów edukacyjnych w projekcie”, zgodnie z definicją kryterium, punkt otrzymuje Projekt, który obejmuje elementy edukacyjne w zakresie podnoszenia świadomości ekologicznej społeczeństwa, na przykład czystego powietrza, rozwiązania zgodne z GOZ lub oszczędności energii/zasobów naturalnych. Jednakże Kryterium nie dotyczy projektów, w których odrębne przepisy stanowią (np. w zakresie pomocy publicznej), iż koszty elementów edukacyjnych są niekwalifikowalne.

Zgodnie Rozporządzeniem Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 15 września 2025 r. w sprawie pomocy publicznej na realizację projektów w zakresie wyposażenia pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w system ERTMS w ramach program Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 (Dz.U. z 2025 r. poz. 1321, z późn. zm.)  w § 4 ust. 1 koszty elementów edukacyjnych są nie zostały wskazane jako wydatki kwalifikowalne.

Do wydatków kwalifikowalnych zalicza się niezbędne do realizacji projektu wydatki lub koszty poniesione na:

1)     system ERTMS w ramach zakupu nowego pojazdu kolejowego z napędem lub z kabiną sterowniczą;

2)     modernizację taboru kolejowego polegającą na wyposażeniu pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w system ERTMS;

3)     aktualizację systemu ERTMS;

4)     sprzęt i aparaturę wykorzystywane w zakresie obsługi, diagnostyki i utrzymania systemu ERTMS;

5)     certyfikację, badania oraz uzyskanie zezwolenia dla typu pojazdu lub zezwolenia na wprowadzenie pojazdu kolejowego do obrotu w zakresie pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą.

W związku z powyższym, w ramach naboru NR FENX.05.05-IP.02-002/25, Kryterium horyzontalne rankingujące nr 2 nie będzie punktowane.

Kwalifikowalność wydatków w naborze pn. „Montaż urządzeń ETCS/GSM-R” w ramach działania FENX.05.05 została określona w Rozporządzeniu Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 15 września 2025 r. w sprawie pomocy publicznej na realizację projektów w zakresie wyposażenia pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w system ERTMS. Zgodnie z §4 ust.1 rozporządzenia, do wydatków kwalifikowalnych zalicza się wyłącznie niezbędne do realizacji projektu wydatki lub koszty poniesione na:

• system ERTMS w ramach zakupu nowego pojazdu kolejowego z napędem lub z kabiną sterowniczą;
• modernizację taboru kolejowego polegającą na wyposażeniu pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w system ERTMS;
• aktualizację systemu ERTMS;
• sprzęt i aparaturę wykorzystywane w zakresie obsługi, diagnostyki i utrzymania systemu ERTMS;
• certyfikację, badania oraz uzyskanie zezwolenia dla typu pojazdu lub zezwolenia na wprowadzenie pojazdu kolejowego do obrotu w zakresie pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą.

Powyższy katalog ma charakter zamknięty, co oznacza, że kwalifikowalne są wyłącznie te rodzaje wydatków, które zostały w nim wyraźnie wymienione. W związku z tym zakup dodatkowych elementów technicznych niezbędnych do prawidłowego montażu urządzeń ETCS może zostać uznany za kwalifikowalny wyłącznie wtedy, gdy elementy te pozostają w bezpośrednim związku z realizacją jednego z zakresów określonych w §4 ust.1 rozporządzenia, w szczególności w zakresie modernizacji taboru polegającej na wyposażeniu pojazdu w system ERTMS lub aktualizacji tego systemu.

Jednocześnie informujemy, że rozporządzenie nie przewiduje obowiązku realizacji montażu urządzeń przez dostawcę systemu. W konsekwencji dopuszczalne jest zlecenie montażu innemu wykonawcy wybranemu zgodnie z zasadami właściwymi dla Wnioskodawcy. Kwalifikowalne mogą być wyłącznie te koszty montażowe, które dają się przyporządkować do zakresów wskazanych w §4 ust.1 rozporządzenia, tj. montaż jest nierozerwalnie związany z modernizacją lub aktualizacją systemu ERTMS.

Jednocześnie informujemy, że zgodnie z zapisami zał. nr 12 do Regulaminu „wydatki osobowe nie mogą być uznane za koszt kwalifikowalny”, w związku z czym montaż urządzeń ETCS siłami własnymi nie może stanowić kosztu kwalifikowalnego projektu.

Wydatki planowane w ramach projektu powinny być wykazane we wniosku o dofinansowanie w taki sposób, aby jednoznacznie wynikało, że ich poniesienie mieści się w zakresie działań kwalifikowalnych zdefiniowanych w §4 ust.1 rozporządzenia oraz zał. nr 12 do regulaminu i pozostaje niezbędne dla osiągnięcia celu projektu.

Kwalifikowalność wydatków w naborze pn. „Montaż urządzeń ETCS/GSM-R” w ramach działania FENX.05.05 została określona w Rozporządzeniu Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 15 września 2025 r. w sprawie pomocy publicznej na realizację projektów w zakresie wyposażenia pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w system ERTMS. Zgodnie z §4 ust.1 rozporządzenia, do wydatków kwalifikowalnych zalicza się wyłącznie niezbędne do realizacji projektu wydatki lub koszty poniesione na:

• system ERTMS w ramach zakupu nowego pojazdu kolejowego z napędem lub z kabiną sterowniczą;
• modernizację taboru kolejowego polegającą na wyposażeniu pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w system ERTMS;
  aktualizację systemu ERTMS;
• sprzęt i aparaturę wykorzystywane w zakresie obsługi, diagnostyki i utrzymania systemu ERTMS;
• certyfikację, badania oraz uzyskanie zezwolenia dla typu pojazdu lub zezwolenia na wprowadzenie pojazdu kolejowego do obrotu w zakresie pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą.

Powyższy katalog ma charakter zamknięty, co oznacza, że kwalifikowalne są wyłącznie te rodzaje wydatków, które zostały w nim wymienione.

Jednocześnie, zgodnie z definicją systemu ERTMS zawartą w §1 rozporządzenia, system obejmuje tylko urządzenie pokładowe Europejskiego Systemu Sterowania Pociągiem (ETCS) – w przypadku gdy Globalny System Kolejowej Radiokomunikacji Ruchomej (GSM-R) jest już zainstalowany.

Mając na uwadze powyższe, aktualizacja posiadanych urządzeń GSM-R może stanowić wydatek kwalifikowalny wyłącznie w sytuacji, gdy jest niezbędna dla zapewnienia prawidłowej współpracy i pełnej funkcjonalności systemu ETCS instalowanego w ramach projektu, a więc gdy aktualizacja GSM-R stanowi element aktualizacji systemu ERTMS w rozumieniu §4 ust.1 rozporządzenia. Dotyczy to w szczególności przypadków, w których instalacja urządzeń ETCS wymaga dostosowania istniejącego urządzenia GSM-R w celu zapewnienia interoperacyjności, integralności funkcjonalnej lub zgodności obu podsystemów zgodnie z obowiązującymi wymaganiami technicznymi systemu ERTMS.

Natomiast aktualizacja istniejącego urządzenia GSM-R, która nie wynika bezpośrednio z potrzeb integracji z nowo instalowanym systemem ETCS i nie jest konieczna dla prawidłowej pracy systemu ERTMS, nie stanowi wydatku kwalifikowalnego, gdyż nie mieści się w żadnej kategorii wydatków wymienionych w §4 ust.1 rozporządzenia. W szczególności nie stanowią wydatków kwalifikowalnych modernizacje GSM-R mające na celu podniesienie jego funkcjonalności, parametrów technicznych lub jakości działania niezależnie od potrzeb wynikających z montażu ETCS.

Podsumowując, aktualizacja GSM-R może zostać uznana za kwalifikowalną wyłącznie wtedy, gdy jest niezbędnym elementem zapewnienia funkcjonalności montowanego systemu ETCS i w takim zakresie stanowi „aktualizację systemu ERTMS” w rozumieniu §4 ust.1 rozporządzenia. Wszelkie inne aktualizacje lub modernizacje GSM-R pozostają wydatkami niekwalifikowalnymi.

Zasady kwalifikowalności wydatków określa Rozporządzenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 15 września 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1321). Zgodnie z §?4 ust.?1 rozporządzenia do wydatków kwalifikowalnych zalicza się wyłącznie koszty związane z zakupem, modernizacją lub aktualizacją systemu ERTMS, sprzętu do obsługi systemu oraz czynności związanych z certyfikacją i dopuszczeniem do eksploatacji, co oznacza, że katalog wydatków kwalifikowalnych ma charakter zamknięty.

Biorąc pod uwagę powyższe wszelkie wydatki, które są niezbędne dla realizacji projektu, lecz nie zostały wskazane w katalogu §4 ust.1 rozporządzenia, należy również ująć jako koszty niekwalifikowalne.

Jednocześnie §4 ust.2 wprost wskazuje, że nie zalicza się do wydatków kwalifikowalnych kosztów przygotowania wniosku o dofinansowanie oraz katalog kosztów niekwalifikowanych został określony w załączniku nr 12 do Regulaminu.

Zgodnie z tym do kosztów niekwalifikowalnych zaliczamy:

• podatek VAT;
• wydatki osobowe;
• koszty operacyjne związane z bieżącą eksploatacją zakresu rzeczowego przedsięwzięcia;
• wydatki lub koszty poniesione na przygotowanie wniosku o dofinansowanie projektu, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy;

W związku z powyższym potwierdzamy, że wskazane przez Państwa kategorie należy wykazać w dokumentacji projektowej po stronie kosztów niekwalifikowalnych, tj.:

• koszty działań informacyjno-promocyjnych projektu,
• koszty przygotowania dokumentacji aplikacyjnej (w tym studiów, analiz, opracowania i wypełnienia wniosku),
• podatek VAT od kosztów kwalifikowanych.

Sposób obliczenia wskaźnika określony został w Kryterium nr 4 „Efektywność wykorzystania urządzeń ETCS/GSM-R”. Zgodnie z treścią kryterium:

• Wskaźnik wyliczany jest poprzez podzielenie łącznej długości linii kolejowych (z wyłączeniem węzłów kolejowych) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, po których prowadzony będzie ruch wszystkich pojazdów objętych przedsięwzięciem, przez długość tych linii znajdujących się w wykazie KPW TSI Sterowanie jako linie wyposażone lub planowane do wyposażenia w system do 2030 r. Wskaźnik obliczany jest przy matematycznym zaokrągleniu do pełnych procentów.
• W liczniku wskaźnika należy ująć łączną długość wszystkich linii kolejowych, po których prowadzony będzie ruch pojazdów objętych przedsięwzięciem, z wyłączeniem węzłów kolejowych. Nie dokonuje się ograniczenia do linii wyposażonych lub planowanych do wyposażenia w ETCS — licznik obejmuje wszystkie odcinki eksploatacyjne.
• Mianownik stanowi łączna długość linii ujętych w KPW TSI Sterowanie jako wyposażone lub planowane do wyposażenia w ETCS do 2030 r. Łączna długość tych linii, wskazana w załączniku nr 14 do Regulaminu (wyciąg tabeli 11 KPW TSI Sterowanie), wynosi 5 013,75 km.
• Wnioskodawca powinien przedstawić zestawienie linii kolejowych (z wyłączeniem węzłów kolejowych), po których prowadzony będzie ruch wszystkich pojazdów objętych przedsięwzięciem, wraz z ich długościami w zał. nr 11. Na tej podstawie oblicza się wskaźnik, a wynik zaokrągla się matematycznie do pełnych procentów, zgodnie z literalnym brzmieniem kryterium.

W odpowiedzi na pytania dotyczące warunków kwalifikowalności pojazdów w naborze pn. Tabor kolejowy – montaż urządzeń ETCS/GSM-R, uprzejmie informujemy, co następuje.

Ad 1

Zgodnie z §?2 ust.?2 rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 15 września 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1321), pomoc może dotyczyć pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą, które nie mają więcej niż 35 lat, licząc od daty ich produkcji, lub nie mają więcej niż 10 lat, licząc od daty wykonania:

1. Prac modyfikacyjnych w pojeździe kolejowym, które zmieniają przeznaczenie pojazdu kolejowego lub poprawiają jego ogólne osiągi techniczne, w tym zmiany charakterystyki trakcyjnej, prędkości maksymalnej, mocy oraz zdolności do zasilania w różnych systemach.
2. Czynności mających na celu podniesienie standardu pojazdu kolejowego lub jego odnowienie wykonywanych w wyspecjalizowanych zakładach lub u producenta na poziomie 5 utrzymania pojazdu kolejowego, o którym mowa w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 października 2005 r. w sprawie ogólnych warunków technicznych eksploatacji pojazdów kolejowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 226 oraz z 2017 r. poz. 1525).

Dofinansowanie projektu stanowi pomoc publiczną i udzielane jest na podstawie ww. rozporządzenia. Zgodnie z zasadami udzielania pomocy publicznej projekt musi spełnić warunki dopuszczalności na moment udzielenia pomocy publicznej, tj. zawarcia umowy o dofinansowanie projektu.

Ad 2

Zgodnie z §2 ust.2 rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 15 września 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1321), spełnienie któregokolwiek z tych dwóch warunków jest wystarczające, aby pojazd mógł zostać objęty pomocą, pod warunkiem spełnienia pozostałych wymogów określonych w rozporządzeniu.

Ad 3

Dofinansowanie projektu stanowi pomoc publiczną i udzielane jest na podstawie ww. rozporządzenia. Zgodnie z zasadami udzielania pomocy publicznej projekt musi spełnić warunki dopuszczalności na moment udzielenia pomocy publicznej, tj. zawarcia umowy o dofinansowanie projektu.

Wnioskodawca we wniosku o dofinansowanie przedstawia informację zgodnie z wymaganiami określonymi w Załączniku Nr 1 do Regulaminu Wyboru Projektów

W przypadku pojazdów, dla których prace zostały zakończone przed upływem terminu zakończenia naboru, Wnioskodawca powinien załączyć do wniosku dokumenty pozwalające na jednoznaczne potwierdzenie daty zakończenia prac, np. protokół odbioru, dokumentację z zakładu wykonującego czynności P5, świadectwa wykonania modernizacji lub inne dokumenty potwierdzające zakończenie prac w terminie umożliwiającym ustalenie spełnienia warunku określonego w §2 ust.2 ww. rozporządzenia.

Ponadto zgodnie z § 10 Regulaminu Wyboru Projektów, Wnioskodawca będzie wezwany do przedstawienia dokumentów niezbędnych do zawarcia umowy o dofinansowanie, w tym do złożenia dokumentacji potwierdzającej oświadczenia złożone na etapie oceny wniosku o dofinansowanie. W przypadku niedostarczenia lub niezgodności dokumentów ze złożonymi oświadczeniami nie dochodzi do podpisania umowy o dofinansowanie.

Podsumowując dokumenty potwierdzające spełnienie warunku z §2 ust.2 ww. rozporządzenia, jeśli we wniosku o dofinansowanie spełnienie tego warunku potwierdzono byłoby jedynie oświadczeniem, muszą być przedstawione do CUPT przed podpisaniem umowy o dofinansowanie.

W Załączniku nr 12 do Regulaminu wyboru projektów w pkt. I.1 przedstawiono stanowiskowe wypracowane z UTK dla potrzeb naboru Nr FENX.05.05-IP.02-002/25.

To ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FUNDUSZY I POLITYKI REGIONALNEJ z dnia 15 września 2025 r. w sprawie pomocy publicznej na realizację projektów w zakresie wyposażenia pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w system ERTMS określa w § 2. ust 1, że pomoc może być udzielona na realizację projektu w zakresie wyposażenia według wzorca 4.0.0 wersji 1.1. lub wyższej pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w system ERTMS.

Zgodnie ze stanowiskiem UTK, przepisy przejściowe pozwalają na stosowanie wzorca 3.6.0 dla pojazdów wyposażonych w ETCS wprowadzanych do obrotu do dnia 28 września 2026 r. W przypadku projektów, których realizacja ma dopiero się rozpocząć, należy spodziewać się konieczności stosowania wzorca 4.0.0 ze względu na wprowadzenie pojazdów do obrotu po dniu 28 września 2026 r. W przypadku projektów w toku lub zakończonych wskazane jest umożliwienie stosowania wzorca 3.6.0 jako najczęściej obecnie stosowanego.

Ponadto UTK aktualnie potwierdza, że urządzenia pokładowe systemu ETCS w wersji 2.1 zbudowane wg wzorca 3 (SRS v. 3.6.0) i wzorca 4 są funkcjonalnie równoważne. Niemniej jednak nie są one równoważne technicznie – specyfikacje wzorca 4 cechują się znacznie większym dopracowaniem i usunięciem wielu błędów zawartych we wcześniejszej wersji.

Dodatkowo należy podkreślić, że UTK potwierdza także, że producenci obecnie oferują już pokładowe urządzenia ETCS według wzorca 4.

Podsumowując CUPT podtrzymuje warunki określone w Załączniku nr 12.

W Załączniku nr 12 do Regulaminu wyboru projektów w pkt. I.1 przedstawiono stanowiskowe wypracowane z UTK dla potrzeb naboru Nr FENX.05.05-IP.02-002/25.

To ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FUNDUSZY I POLITYKI REGIONALNEJ z dnia 15 września 2025 r. w sprawie pomocy publicznej na realizację projektów w zakresie wyposażenia pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w system ERTMS określa w § 2. ust 1, że pomoc może być udzielona na realizację projektu w zakresie wyposażenia według wzorca 4.0.0 wersji 1.1. lub wyższej pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w system ERTMS.

Zgodnie z stanowiskiem UTK, przepisy przejściowe pozwalają na stosowanie wzorca 3.6.0 dla pojazdów wyposażonych w ETCS wprowadzanych do obrotu do dnia 28 września 2026 r. W przypadku projektów, których realizacja ma dopiero się rozpocząć, należy spodziewać się konieczności stosowania wzorca 4.0.0 ze względu na wprowadzenie pojazdów do obrotu po dniu 28 września 2026 r. W przypadku projektów w toku lub zakończonych wskazane jest umożliwienie stosowania wzorca 3.6.0 jako najczęściej obecnie stosowanego.

Ponadto UTK aktualnie potwierdza, że urządzenia pokładowe systemu ETCS w wersji 2.1 zbudowane wg wzorca 3 (SRS v. 3.6.0) i wzorca 4 są funkcjonalnie równoważne. Niemniej jednak nie są one równoważne technicznie – specyfikacje wzorca 4 cechują się znacznie większym dopracowaniem i usunięciem wielu błędów zawartych we wcześniejszej wersji.

Dodatkowo należy podkreślić, że UTK potwierdza także, że producenci obecnie oferują już pokładowe urządzenia ETCS według wzorca 4.

Podsumowując CUPT podtrzymuje warunki określone w Załączniku nr 12.

Podkreślenia wymaga, że zgodnie z Specyficznymi kryteriami wyboru projektów: Nr 2 – Kompletność systemu ERTMS i Nr 3  – Nowoczesność systemu ERTMS dla Działania FENX.05.05 Tabor kolejowy – Montaż urządzeń ETCS/GSM-R przewidziano punktację wyłącznie dla urządzeń pokładowych ECTS wykonanych według wzorca 4.

W kryteriach nie przewidziano możliwości przyznawania punktów za zastosowanie urządzeń ETCS wykonanych według wzorca 3.6.0. Z tych względów punktowane w ramach naboru będą jedynie urządzenia wg wzorca 4.

Zgodnie z ROZPORZĄDZENIEM MINISTRA FUNDUSZY I POLITYKI REGIONALNEJ z dnia 15 września 2025 r. w sprawie pomocy publicznej na realizację projektów w zakresie wyposażenia pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w system ERTMS w § 2. ust 1, określono że pomoc może być udzielona na realizację projektu w zakresie wyposażenia według wzorca 4.0.0 wersji 1.1. lub wyższej pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w system ERTMS.

Zgodnie z stanowiskiem UTK, przepisy przejściowe pozwalają na stosowanie wzorca 3.6.0 dla pojazdów wyposażonych w ETCS wprowadzanych do obrotu do dnia 28 września 2026 r. W przypadku projektów, których realizacja ma dopiero się rozpocząć, należy wymagać stosowania wzorca 4.0.0 ze względu na wprowadzenie pojazdów do obrotu po dniu 28 września 2026 r. W przypadku projektów w toku wskazane jest umożliwienie stosowania wzorca 3.6.0 jako najczęściej obecnie stosowanego.

Ponadto UTK potwierdza, że urządzenia pokładowe systemu ETCS w wersji 2.1 zbudowane wg wzorca 3 (SRS v. 3.6.0) i wzorca 4 są funkcjonalnie równoważne. Niemniej jednak nie są one równoważne technicznie – specyfikacje wzorca 4 cechują się znacznie większym dopracowaniem i usunięciem wielu błędów zawartych we wcześniejszej wersji.

Dodatkowo należy podkreślić, że UTK potwierdza także, że producenci obecnie oferują już pokładowe urządzenia ETCS według wzorca 4.

Podsumowując CUPT podtrzymuje warunki określone w pkt. I.1 w Załączniku nr 12 do Regulaminu wyboru projektów.

W odpowiedzi na pytanie dotyczące kwalifikowalności pojazdu doposażonego w radiotelefon kabinowy GSM-R informujemy, że:

• Doposażenie pojazdu w radiotelefon GSM-R, potwierdzone certyfikatem badania typu WE, nie stanowi „prac modyfikacyjnych”, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Prace modyfikacyjne oznaczają modernizację pojazdu zmieniającą jego przeznaczenie lub poprawiającą ogólne osiągi techniczne (m.in. prędkość maksymalną, moc, charakterystykę trakcyjną, zdolność zasilania), zgodnie z definicją zawartą w przepisach dotyczących eksploatacji pojazdów kolejowych. Doposażenie w GSM-R nie mieści się w tym zakresie.
• Pojazd wyposażony już w radiotelefon GSM-R może zostać objęty projektem polegającym na instalacji ETCS. Zgodnie z § 1 punkt 2Rozporządzenia pomoc publiczna może być udzielona na realizację projektów w zakresie wyposażenia według wzorca 4.0.0 wersji 1.1. lub wyższej pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w Europejski System Zarządzania Ruchem Kolejowym, obejmujący: tylko urządzenie pokładowe Europejskiego Systemu Sterowania Pociągiem (ETCS) – w przypadku gdy Globalny System Kolejowej Radiokomunikacji Ruchomej (GSM-R) jest już zainstalowany (tj. ETCS przy istniejącym GSM-R), pod warunkiem spełnienia kryterium wieku pojazdu określonego w § 2 ust. 2 rozporządzenia.
• Posiadanie interoperacyjnego radiotelefonu GSM-R jest wymagane przy realizacji projektu w wariancie „ETCS przy istniejącym GSM-R”. Fakt doposażenia należy potwierdzić w dokumentacji aplikacyjnej poprzez przedłożenie certyfikatu WE badania typu oraz dokumentów potwierdzających możliwość eksploatacji pojazdu z urządzeniem GSM-R. Informacja ta nie wpływa jednak na ocenę wieku pojazdu w rozumieniu § 2 ust. 2 rozporządzenia.

Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 15 września 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1321) katalog wydatków kwalifikowalnych ma charakter zamknięty i obejmuje wyłącznie:

1. system ERTMS w ramach zakupu nowego pojazdu kolejowego z napędem lub z kabiną sterowniczą;
2. modernizację taboru kolejowego polegającą na wyposażeniu pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą w system ERTMS;
3. aktualizację systemu ERTMS;
4. sprzęt i aparaturę wykorzystywane w zakresie obsługi, diagnostyki i utrzymania systemu ERTMS;
5. certyfikację, badania oraz uzyskanie zezwolenia dla typu pojazdu lub zezwolenia na wprowadzenie pojazdu kolejowego do obrotu w zakresie pojazdów kolejowych z napędem lub z kabiną sterowniczą.

W katalogu tym nie przewidziano kosztów szkolenia personelu ani maszynistów.

Treść Załącznika nr 12 do regulaminu potwierdza powyższe, wskazując, że wydatki osobowe nie mogą być uznane za koszt kwalifikowalny, Wymienione w Załączniku nr 12 ryzyko dotyczące braku odpowiedniego przeszkolenia maszynistów należy traktować jako ryzyko organizacyjne po stronie Wnioskodawcy, które powinno zostać ujęte w analizie operacyjnej i odpowiednio zarządzane, jednak nie stanowi ono podstawy do kwalifikowania kosztów szkolenia jako kosztów projektu.

Zgodnie z Instrukcją użytkownika Aplikacji WOD2021, wskaźnik rezultatu WLWK PLRR022 Liczba osób korzystających z zakupionego lub zmodernizowanego kolejowego taboru pasażerskiego w ciągu roku nie jest adekwatny dla projektów dotyczących taboru przeznaczonego do przewozów towarowych. W takich przypadkach wnioskodawca powinien zaproponować własny wskaźnik rezultatu, zgodny z definicją, zgodnie z którą wskaźnik rezultatu odzwierciedla:

bezpośredni oraz natychmiastowy wpływ zrealizowanego przedsięwzięcia na otoczenie społeczno ekonomiczne.

Mając na uwadze powyższe, dla projektów polegających na instalacji systemu ERTMS/ETCS w taborze towarowym możliwe jest zastosowanie np. poniższego wskaźnika rezultatu:

Praca eksploatacyjna wykonywana taborem wyposażonym w system ERTMS/ETCS (w pojazdokilometrach/rok)

Wskaźnik odzwierciedla rzeczywisty wpływ realizacji przedsięwzięcia na funkcjonowanie taboru kolejowego, poprzez wskazanie zakresu pracy eksploatacyjnej wykonywanej taborem wyposażonym w system ERTMS/ETCS. Określa on, w jakim stopniu doposażony tabor jest faktycznie użytkowany w działalności operacyjnej po zakończeniu realizacji projektu.

Sposób pomiaru:

• Wskaźnik mierzony jest jako łączna liczba pojazdokilometrów przejechanych w ciągu roku przez lokomotywy wyposażone w system ERTMS/ETCS.

• Dane wykorzystywane do określenia wartości docelowej mogą opierać się na średnich historycznych przebiegach pojazdów danego typu (lub pojazdów analogicznych w przypadku zakupu nowego taboru).

Wartość bazowa:

0 pojazdokilometrów – jeżeli tabor objęty projektem nie wykonywał pracy eksploatacyjnej w systemie ERTMS/ETCS przed realizacją przedsięwzięcia.

Wartość docelowa:

Roczna praca eksploatacyjna wykonywana taborem wyposażonym w system ERTMS/ETCS po zakończeniu projektu, określona na podstawie danych historycznych.

Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 15 września 2025 r., pomoc może dotyczyć pojazdów kolejowych niemających więcej niż 35 lat od daty produkcji lub — alternatywnie — nie więcej niż 10 lat od wykonania prac modyfikacyjnych lub czynności na poziomie 5 utrzymania pojazdu kolejowego.

Montaż pokładowego systemu GSM-R na lokomotywach nie stanowi prac modyfikacyjnych, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 października 2005 r. w sprawie ogólnych warunków technicznych eksploatacji pojazdów kolejowych. Prace modyfikacyjne oznaczają modernizację pojazdu zmieniającą jego przeznaczenie lub poprawiającą ogólne osiągi techniczne (m.in. prędkość maksymalną, moc, charakterystykę trakcyjną, zdolność zasilania).

Instalacja urządzeń GSM R — choć stanowi zmianę w podsystemie Sterowanie – urządzenia pokładowe, może wpływać na interoperacyjność pojazdu oraz jego dopuszczenie do ruchu — nie jest równoznaczna z modernizacją pojazdu w rozumieniu powyższej definicji, ponieważ nie zmienia parametrów trakcyjnych, nie zwiększa mocy, nie wpływa na prędkość maksymalną ani na zdolność zasilania. Zmiany te dotyczą funkcjonalności systemu łączności, a nie ogólnych osiągów technicznych pojazdu, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia.

W związku z powyższym, montaż urządzeń GSM R nie spełnia przesłanki prac modyfikacyjnych w rozumieniu § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia ERTMS i nie wpływa na możliwość zaliczenia pojazdu do kategorii do 10 lat od modernizacji. Oznacza to, że w przypadku pojazdu, dla którego ostatni przegląd P5 wykonano w 2015 r., kwalifikowalność musi być oceniana wyłącznie na podstawie wieku od daty produkcji (? 35 lat).

Ad. Pytania 1

Sposób obliczenia wskaźnika określony został w Kryterium nr 4 Efektywność wykorzystania urządzeń ETCS/GSM-R. Zgodnie z treścią kryterium:

• Wskaźnik wyliczany jest poprzez podzielenie łącznej długości linii kolejowych (z wyłączeniem węzłów kolejowych) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, po których prowadzony będzie ruch wszystkich pojazdów objętych przedsięwzięciem, przez długość tych linii znajdujących się w wykazie KPW TSI Sterowanie jako linie wyposażone lub planowane do wyposażenia w system do 2030 r. Wskaźnik obliczany jest przy matematycznym zaokrągleniu do pełnych procentów.

• W liczniku wskaźnika należy ująć łączną długość wszystkich linii kolejowych, po których prowadzony będzie ruch pojazdów objętych przedsięwzięciem, z wyłączeniem węzłów kolejowych. Nie dokonuje się ograniczenia do linii wyposażonych lub planowanych do wyposażenia w ETCS — licznik obejmuje wszystkie odcinki eksploatacyjne.

• Mianownik stanowi łączna długość linii ujętych w KPW TSI Sterowanie jako wyposażone lub planowane do wyposażenia w ETCS do 2030 r. Łączna długość tych linii, wskazana w załączniku nr 14 do Regulaminu (wyciąg tabeli 11 KPW TSI Sterowanie), wynosi 5 013,75 km.

• Wnioskodawca powinien przedstawić zestawienie linii kolejowych (z wyłączeniem węzłów kolejowych), po których prowadzony będzie ruch wszystkich pojazdów objętych przedsięwzięciem, wraz z ich długościami w zał. nr 11. Na tej podstawie oblicza się wskaźnik, a wynik zaokrągla się matematycznie do pełnych procentów, zgodnie z literalnym brzmieniem kryterium.

Ad. Pytania 2

Zakres informacji wymaganych w Uproszczonym Studium Wykonalności (USW) został określony w Załączniku nr 12 do Regulaminu wyboru projektów. Dokument ten zawiera pełny wykaz elementów, które należy ująć w USW, obejmujący m.in.: analizę zapotrzebowania, analizę strategiczną, analizę technologiczno operacyjną, analizę ekonomiczną (jakościową) oraz informacje dotyczące trwałości instytucjonalnej i finansowej. Załącznik nr 12 nie przewiduje obowiązku zamieszczania w USW dodatkowych informacji dotyczących środowiska, zasad równości czy dostępności.

Instrukcja użytkownika Aplikacji WOD2021 potwierdza, że zagadnienia dotyczące:

• zgodności z przepisami ochrony środowiska,

• równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności,

• zasady równości kobiet i mężczyzn,

są odrębnie i szczegółowo wymagane do opisania we właściwych sekcjach i załącznikach wniosku o dofinansowanie w systemie CST2021, a nie w USW (np. Sekcja I – Informacje dodatkowe, załączniki od 1.1 do 1.5 dot. zgodności z prawem ochrony środowiska).

W związku z tym nie ma obowiązku powtarzania tych informacji w USW.

Ad. Pytania 3

Kryterium horyzontalne rankingujące nr 8 dotyczy powiązania projektu z dokumentami strategicznymi opracowanymi na poziomie lokalnym lub ponadlokalnym, w szczególności strategiami ZIT/IIT, strategiami rozwoju ponadlokalnego oraz dokumentami strategicznymi i planistycznymi powstałymi w ramach współpracy samorządów (m.in. CWD, PIM, Program Rozwój Lokalny). Kryterium dopuszcza również komplementarność projektu względem tych dokumentów.

W treści kryterium nie ma żadnego ograniczenia podmiotowego. Oznacza to, że Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może spełnić kryterium rankingujące nr 8.

W ramach kryterium należy wykazać, ze projekt wynika z zapisów strategii terytorialnej ZIT lub IIT, bądź strategii rozwoju ponadlokalnego albo z dokumentów strategicznych i/lub planistycznych powstałych w ramach współpracy samorządów (w tym takich jak Centrum Wsparcia Doradczego, Partnerska Inicjatywa Miast, Program Rozwój Lokalny lub czy jest komplementarny do ww. dokumentów, a także czy jest realizowany na obszarze OSI, takich jak miasto średnie tracące funkcje społeczno-gospodarcze lub obszar zagrożony trwałą marginalizacją.